• BIST 97.533
  • Altın 145,745
  • Dolar 3,5801
  • Euro 4,0019
  • İstanbul 16 °C
  • Ankara 10 °C

1 Mayıs ve Turizm İşçisi

Mehmet MÜLAYİM

1 Mayıs işçi bayramı 2017 yılında turizm işçisine pek de iyi gelmedi.

Art arda gelen zor sezonlarla birlikte on binlerce ve hatta yüzbinlerce turizm işçisi bugünü işsiz kutluyor olacak. Günlük nafakaları için ya bu sektörü terk ettiler ya da etmek zorunda kalacaklar.

Turizm işçisinin yıllardır iş güveliği, lojman ve eğitim gibi onlarca sorunu devlet tarafından çözülmeyi bekliyor. Bu konularda destek ve yol göstericilik bekleyende tek başına işçi değil. Yatırımcı da aynı dertlerden muzdarip. Tünelin ucunda parlak bir ışık henüz yok.

Bu sorunlardan kuşkusuz ki en önemlisi sezonluk çalışma koşulları. Ülkemiz turizminin en önemli gerçeği büyük ölçüde sezonluk yapıya dayanıyor olması. Bu da turizm işçisinin karşısına ‘6-7 ay kazan, 12 ay geçin’ sorununu çıkarıyor. Sonrada turizmde kalifiye işçi neden yok? diye sorarız.

Uzun yıllardır turizm ile ilgili meslek örgütleri turizm işçisinin bu sorununu devlet mercilerinin önüne taşıyor olmasıyla beraber kalıcı bir çözüme henüz ulaşılmadığı gibi, bu konuda da elle tutulur, diş kovuğunu doldurur bir çalışmada görünmüyor.

Özellikle son yıllarda büyük düşüşte olan sektörün yatırımcısı ve işletmecisi sezonun kapalı olduğu dönemlerde ‘Çekirdek Kadro’ tabir edilen az sayıdaki çalışanını dahi kadroda tutmakta büyük zorluk çekiyor. Velhasıl zaten zararda olan işletmeler personel istihdamını 12 aya yayması durumunda zaten ilk seneden iflas edeceklerinden bu süreç işçi aleyhine işlemeye devam ediyor.

Devletin turizm sektörünü ve yatırımcısını ayakta tutmak niyetli teşvikleri kısmen de olsa sürerken işçiyi ayakta tutma teşvikleri yok denecek kadar az.

İşsizliği azaltma hedefli yapılan projeler ise yetişmiş işçilerin işlerinden olmalarına, daha ucuz maliyetli ve düşük nitelikli teşvik kapsamındaki işçilere fırsatlarda öncelik tanınmasına yol açıyor. Yani teşvikten faydalanan sektörün deneyimli ve becerili işçisi değil yatırımcı oluyor.

Turizm işçisi nitelikli çalışandır. Yoldan geçeni kolundan tutup acenteye, otele çekip de iş yaptıramazsınız. Deneyim, eğitim, görgü ve bilgi birikimi gerektirir. Bundandır ki turizmde çalışacak bir güvenlik elemanı ile AVM kapısında duran, ya da turistik işletmede çalışacak bir elektrik teknisyeni ile fabrikada çalışan arasında büyük farklar vardır. Bu farkların bir kısmı mesleki beceri kaynaklı iken, büyük çoğunluğu davranış biçimleri kaynaklıdır.

2016 ve içinde olduğumuz 2017 sezonlarının kapasitelerin çok altında iş yapılan şu dönemde maalesef turizm çalışanları 12 aylık farklı sektörlere hızla kaymakta, sektörün daha sonra çok üzüleceği kalifiye personel erozyonu hızla gerçekleşmekte. Bu personeli tekrar sektöre döndürmek neredeyse imkânsız. Peki ya bir gün işler düzelirse ne olacak?

Topu çok para kazandığını düşünerek turizm yatırımcısına atmak doğru değil. Kazansalar vergi levhalarında görünür. Gerekli düzenlemeleri ve yaptırımları tüm işletmeler için eş rekabet şartları doğuracak şekle getirmek, yönetmeliklere ve kanunlara bağlamak, sektör işçisi, işvereni dahil olmak üzere gerek tüm tarafların düşünüldüğü, kazan-kazan formülleri üretmek gerekir. Aksi halde iyi niyetli yatırımcı ile kendini kurnaz zanneden yatırımcı ipin üzerinde eş şartlarda yürüyemez ve iyi niyetli olanın ceza çektiği adaletsiz düzen oluşur.

Turizm işçisinin önemini ve ihtiyaçlarını en iyi anlayacak olan kuşkusuz ki yine kendi sektörü ve kendi bakanlığı. Konuyu, babaanneleri düşünüp de yüz binlerce turizm çalışanını düşünmeyen Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na taşıması ve bu konuda ciddi oluşumlar ve çabalar ortaya koyması gereken Kültür ve Turizm Bakanlığı ve meslek örgütleridir. Turizm işçisi haklı olarak kendi sektörünü temsil eden örgütlerden ve bakanlığından bu adımları bekliyor.

Bu kez değilse de gelecekte mutlu bayramlar dilerim.

Mehmet Mülayim

HotelChk Business Danışmanlık A.Ş.
Satış & Pazarlama ve Operasyon Başkanı
‘Profesyonel Otel Satış ve Pazarlaması’ ve ‘Otel mi? Tımarhane mi?’ kitapları yazarı

Bu yazı toplam 866 defa okunmuştur.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2012 Tourism Today | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : +90 242 324 79 77 Faks : +90 242 324 79 37