|
İzmir’in 28 ilçesinden biri
Foça, İzmir’e bağlı 28 ilçe merkezinden biridir. İlçeyi doğuda Menemen, kuzeyde Çandarlı, batıda Ege Denizi, güneyde de İzmir Körfezi çevreler. Yüzölçümü yaklaşık 275 km. dir. Yenifoça bucağı, Bağarası, Gerenköy beldeleri, Yenibağarası, Ilıpınar, Yeniköy ve Kozbeyli köyleri ile Foça tipik bir Ege kentidir.
Deniz meltemi ferahlatıyor
Yörede Akdeniz iklimi hüküm sürer. Foça, İzmir içinde en az yağış alan ilçelerden biridir. Rüzgarlı gün sayısı fazla olan Foça’da yaz mevsiminin en sıcak ayları Temmuz ve Ağustos aylarıdır. Hava sıcaklığının 35 dereceyi aştığı günler olur ancak her gün öğleye doğru çıkan deniz meltemi bunaltıcı sıcakları hafifletir.
Ulaşım daha da iyileştirilmeli
Foça’ya ulaşım ise bir hayli rahattır. İzmir-Foça arasında karşılıklı olarak otobüs seferleri düzenlenmektedir. Ancak bölgedeki yolun düzenlenmeye ihtiyacı bulunmaktadır. Foçalılar, İzmir yolunun düzenlenmesi ile Foça’daki turizm hareketliliği daha da artacağına inanıyor. Foça ekonomisi ise köylerde tarım ve hayvancılık, Foça ve Yenifoça’da ise turizm ve balıkçılık en önemli geçim kaynağıdır.
Tarihi çok zengin
Foça çok zengin bir tarihe sahiptir. Foça, antik dönemde ``Phokaia`` ismini taşıyordu ve İyon yerleşmelerinin en önemlilerinden biriydi. Bugünkü batı uygarlığının temelleri İ.Ö.6.ncı yy.da İyonya’da atıldı. Denizcilikle ün yapmış Phokaia’lılar, 50 kürekli, 500 yolcu taşıma kapasiteli, hızlı gemiler ile Ege, Akdeniz ve Karadeniz’e açılarak çok sayıda koloni kurdular. En önemli koloniler, Karadeniz’de Amysos (Samsun), Çanakkale boğazında Lampsakos (Lapseki), Midili adasında Methymna (Molyvos), güney İtalya’da Elea (Velia), Korsika’da Alalia, güney Fransa’da Massalia (Marsilya), Nice ve Antibes, İspanya’da Ampuria’dır. Böylece, Phokaia, pek çok Avrupa kenti için ana kent olmuştur.
Marsilya’nın ana kenti
Günümüzden 2600 yıl önce Marsilya’nın anakenti olan Foça, bugün mega bir kent olan Marsilya’nın yanında çok küçük kalmıştır. Son altı yılda, bu iki yer arasındaki ilişkilerin gelişmesi açısından önemli adımlar atıldı. Marsilya Belediyesine bağlı Tarih Müzesi Müdiresi Myriame Morel ile Kültürel Değerler Atölyesi Müdürü Daniel Drocourt, Marsilya kenti adına birçok kez Foça’ya geldi. Marsilya Kültür ve Sanat Akademisi 1993 yılı ekiminde Fransa Akademiler toplantısını Marsilya’da gerçekleştirerek Foça-Marsilya ilişkilerini resmen kamuoyuna açıkladı. Ağustos 1994 yılında’da Marsilya’ya bağlı Cassis Belediye Başkanı Gilbert Rastoin Foça’yı Marsilya Başkonsolosumuz ile birlikte ziyaret etti.
Piskoposluk merkezi
Foça, erken Hıristiyanlık döneminde ise bir piskoposluk merkeziydi. Cenevizliler Yenifoçayı kurmuş ve buradaki şap madenini işletmişlerdir. 13.’cü yüzyılda Türk Beyliklerinden Çakabeyin, daha sonraları Saruhanbeyliği’nin yönetiminde kalmıştır. Osmanlı Sultanı Fatih Sultan Mehmet 1455 yılında Foça’yı Osmanlı topraklarına katmıştır.1867 yılında her iki Foça birleştirilerek Manisa eyaletine bağlanmıştır. Foça 15 Mayıs 1919 tarihinden kuruluş günü olan 11 Eylül 1922 tarihine kadar Yunanlıların hakimiyetinde kalmış, bu tarih itibariyle de yeniden Türk hakimiyetine girmiştir.
Tarihi zengin
Foça zengin bir tarihe sahip olması nedeniyle geçişten bugüne kadar gelen birçok tarihi yapıya da ev sahipliği yapar. Foça’da, Pers Mezar Anıtı (Taş Ev), Dış Kale, Şeytan Hamamı, Kybele Açık Hava Tapınağı, Sur ve Beşkapılar, Fatih Camii, Kayalar Camii, Hafız Süleyman Mescidi, Osmanlı Mezarlığı, Roma Mozaikleri, Arkaik Duvar ve antik tiyatrosu ziyaret edilebilecek olan tarihi yapıların bazılarıdır.
Koy ve plaj bol
Foça’da tarihi yerlerin dışında turistlerin en fazla rağbet ettiği yerlerin başında koyları geliyor. Bol miktarda plaj ve koya sahip olan Foça, yaz sıcaklarında serinlemek isteyen misafirler için çok önemli bir ziyaret yeridir. Yaz aylarında Foça’daki plaj ve koylar sakinlik arayan turistler için ideal bir yer oluşturmaktadır.
Özel Çevre Koruma Bölgesi
Foça, özel çevre koruma bölgesi olarak tespit ve ilan edilmiştir. Foça özel çevre koruma bölgesi de doğa güzellikleri, tarihi ve kültürel zenginlikleri açısından oldukça önemlidir. Bölgenin taşıdığı önemin bir bölümü de burada yaşayan foklardan kaynaklanmaktadır. Tarihi, kültürel zenginliğin mitolojideki yeri bakımından önemli olan arkeolojik doğa ve mimari değerlerin bir bütün olarak yer aldığı Foça, arkeolojik, doğal ve kentsel sit alanları bulunması nedeniyle bir çok kıyı yerleşim birimine göre daha az yapılaşma gösteren ve nispeten bozulmamış bir yerleşim merkezidir.
Akdeniz Foku
Bölgenin en ünlü özelliklerinden biri de Akdeniz Foku (monachus-monachus)’dur. Dünyanın en nadir 12 memelisinden biridir. Dünyadaki sayısı 400’ü geçmemektedir. Foça, 1991 yılında Türkiye’de oluşturulan ulusal fok komitesince pilot bölge seçildi. Bu doğrultuda dünya doğa vakfı da WWF fokları korumayı amaçlamaktadır. Komite toplantılarına bilim adamları kadar Foçalı balıkçılar da katılmakta fokların korunmasında aktif rol oynamaktadırlar. WWF, Foça Belediyesi ve Özel Çevre Koruma Kurulu iş birliği kapsamında Çevre Bakanlığı’nın mali desteği ile koruma tedbiri başlatılmıştır. Foça’da foklar tarafından kullanılan mağaraların çoğu adalardadır. Çok zor ve nadir üreyen fokların yaşadığı mağaralara giriş yasaktır. Fokların yoğun olarak görüldüğü siren kayalıklarında tekne ile gezmek, demirlemek, Orak adasında kamp yapmak, avlanmak, deniz ürünleri avlamak ve dalmak yasaklanmıştır.
Yemek kültürü
Bölgenin en ünlü olduğu konulardan biri de yemekleridir. Yöreye has yemeklerin yanında deniz mahsülleri de Foça için büyük önem taşımaktadır. Bölgede birçok balıkçı lokantası bulunmaktadır. Bu lokantalar özellikle hafta sonları tıklım tıklım dolmaktadır. Bölgedeki taze balıklar bu lokantalarda misafirlere ikram edilmektedir. Bölge bu konuda da başlı başına bir isim oluşturmuştur.
Turizm potansiyeli büyük
Foça hakkında Foça’nın yerel yöneticileri ve turizmcileri ile konuştuk. Bölgenin turistik özellikleri ve daha iyi bir turizm çiin neler yapılması gerektiğini onların ağzından dinledik. Konuştuğumuz herkes Foça’nın turizmden daha fazla pay alması gerektiğini söylüyor. Bozulmamış doğası ve tarihi ile Foça’nın büyük bir turizm potansiyeli olduğunu söyleyen yetkililer, daha iyi bir turizm için çalışmalarını sürdürüyor.
Doğası bozulmamış
İlk olarak Foça Kaymakamı Kamil Köten ile sohbet ettik. Foça’nın en önemli özelliğinin bozulmamış doğası ve antik yapısı olduğunu belirten Kaymakam Köten, turistlerin buraya kafa dinlemek için geldiğini söyledi. Doğası ve coğrafi yapısı ile Foça’nın çok güzel bir yer olduğunu ifade eden Köten, ``Burası bilindiği üzere 14 Özel Çevre Koruma Bölgesi’nden biridir. Eski Foça’da bir hayli korunaklı yapısı ile bugünlere kadar gelmiştir. İnsanlar bu nedenlere bağlı olarak Foça’ya geliyorlar. Bunun yanında Foça, tam bir huzur beldesidir. Burada asayiş konusunda diğer tatil merkezlerinde olduğu gibi olaylar yaşanmaz. Burası ailelerin tercih ettiği ve sadece dinlenmek için tercih edilen bir yer. İzmir gibi büyük bir kentin 65 kilometre uzağındayız. Bu nedenle insanlar şehir hayatının sıkıcılığından ve yoğunluğundan sıkıldığı zaman bizi tercih ediyor`` dedi.
Bu kadar güzelliğe ve avantaja rağmen Foça’nın Türk turizminden yeterince pay alamadığını belirten Köten, ``Foça’nın bu kadar avantaja göre turizmden daha fazla pay alması gerekiyordu. Foça’nın turizmden daha fazla pay alabilmesi için öncelikle Foça-İzmir arasındaki 26 kilometrelik tek şeritli yolun büyütülerek düzene sokulması gerekiyor. Bu yol yüksek sezonda bir hayli yoğun oluyor. Foça turizmini hareketlendirmek için öncelikle bu ulaşım sorununu çözmemiz gerekiyor. Çünkü ulaşımda yaşanan aksaklık ve yığılma turistlerin pek hoşuna gitmiyor. Foça turizmini hareketlendirmek için yapılması gereken ikinci konu ise tanıtımdır. Foça, ulusal ve uluslararası arenada daha fazla tanıtılmalı. Üçüncü konu ise Foça’yı bozulmadan korumaktır. Foça zaten geçmişini koruyarak bugünlere gelmiştir. Bu bozulmamış yapıyı korumaya devam edersek Foça ilerleyen yıllarda turizmden çok daha fazla pay alacaktır düşüncesindeyim. Biz de Foça’nın bozulmamasına elimizden geldiği kadar yardım ediyoruz`` diye konuştu.
"Tatil için Foça’yı seçin"
Kaymakam Kamil Köten’in ardından Foça Belediye Başkanı Gökhan Demirağ ile konuştuk. Demirağ’ın ilk sözleri şöyle oldu; ``Asırlar önce, tarihin babası olarak bildiğimiz Heredot, Anadolu’ ya gelmiş ve Foça ile tanışmış. Ardından da Foçalılar için ‘Onlar kentlerini bizim yeryüzünde bildiğimiz en güzel gökyüzü ve en güzel iklimlerde kurdular’ diye yazmış.`` Foça ve çevresinin büyülü bir doğal güzelliğe sahip olduğunu belirten Başkan Demirağ, ``Bu doğal güzellikleri sayesinde Foça her zaman tercih nedeni olmuş. Foça bilindiği gibi 14 Özel Çevre Koruma Bölgesi’nden biri ve Akdeniz Fokları’nın mekanıdır. Foça, en güzel rakının içildiği, en güzel balığın yenildiği yerdir. Foça, hala bakir doğası ve kirletilmemiş insanları olduğu için Foça’dır`` dedi.
1966 yılında Club Med’in Türkiye’de ilk tatil köyünü Foça’da açarak kenti turizmle tanıştırdığını söyleyen Demirağ, ``1990 yılında kent Özel Çevre Koruma bölgesi ilan edilmiş. Akdeniz Foku Ulusal Komitesi tarafından 1991 yılında pilot bölge seçilerek 1998 yılında da Avrupa Çevre Koruma ödülü Foça Fok Koruma Projesi’nin olmuştur. 2005 yılında gümrük kapısının açılmasıyla birlikte Turyol firması tarafında Foça Midilli turistik yolcu taşıma seferleri düzenlenmektedir. Ayrıca yine aynı firma tarafından Foça – Karaburun ve Foça - Mordoğan ring seferleri düzenlenmektedir. Foça arkeolojik, doğal ve kentsel sit alanları bulunması nedeni ile birçok kıyı yerleşim birimine göre daha az yapılaşma gösteren ve nispeten bozulmamış bir yerleşim merkezidir. Gelecek nesillere havası, suyu, toprağı kirlenmemiş gürültüden ve diğer kirliliklerden uzak, temiz, yeşil ve sağlıklı bir çevre bırakmak görevimizdir`` dedi.
Foça Turizmi’nin daha iyi yerlere gelebilmesi için kentimizin tanıtımı ile ilgili çeşitli festivaller düzenlediklerini belirten Başkan Demirağ, ``Fuarlara katılıyoruz. Yatak kapasitemizi arttırmak öncelikli hedeflerimiz arasında. Foça’da kazı çalışmaları devam etmekte. Amacımız Antik Phokaia Kenti ile günümüz Foça’sını buluşturmak. Ben bu kente âşık olduğum için Belediye Başkanı oldum. Kentime gönülden bağlıyım. Ve diyorum ki; ‘Tatil, yaşamak ve eğlenmek için Foça’yı seçin’`` ifadelerini kullandı.
Huzur kenti
Foça Turizm Şube Müdürü Samir Büyükkaya ise el değmemiş yapısı ve huzuru ile yerli ve yabancıların Foça’yı tercih ettiğini söyledi. Foça’nın özellikle bozulmamış doğası ile dikkatleri çektiğin ibelirten Büyükkaya, `` İzmir’in hemen yanında olmasına rağmen burası daha el değememiş ve bozulmamış yapısı ile şirin bir turizm şehridir. Foça, bakir bir güzelliğe sahip. Bu bozulmamış yapısının yanında huzuru ile de Foça, sakin bir tatil vadediyor. Buraya gelen misafirlerimiz tam anlamıyla sessiz ve sakin bir tatil geçirebiliyor. Buraya gelenler dinlenmeyi tercih edenlerdir. Foça 4 ay deniz turizmine müsaittir. Ancak Foça 12 ay boyunca hafta sonları ziyaretçi akınına uğrar. Şehir hayatından sıkılanlar buraya kaçar`` dedi.
Foça’nın birçok zenginliğe sahip olduğunu hatırlatan Büyükkaya, ``Ancak bu zenginliğe rağmen Foça, turizmden sadece hafta sonları tam anlamıyla pay alabiliyor. Bunun dışında tam anlamıyla turizmden yeterli pay aldığımız söylenemez. Çünkü burada bir ulaşım sorunu var. İzmir’e uçakla gelen turist daha sonra karayolu yolculuğu yapmak istemiyor. Bu önümüzdeki önemli sorunlardan biri. Bunun aşılması durumunda ve yeterli tanıtımın yapılması durumunda Foça, Çeşme ve Bodrum kadar önemli bir yer olabilir. Ulaşım ve tanıtımın yanında önemli turizm gruplarının burada yatırım yapması gerekiyor. Bunun için de yatırımcıların önündeki bazı aksaklıklar giderilmeli. Çok güzel koylara sahibiz ancak tesis yatırımı da lazım. Eğer bu söylediklerim yapılırsa Foça turizmi çok daha iyi yerlere gelecektir`` diye konuştu.
Bakir kalmayı başarmış
Foça Esnaf ve Sanatkarlar Odası Başkanı Günal Menemenli de Foça’nın bozulmamış doğası ve koyları ile büyük beğeni topladığını ifade etti. Foça’yı bakir kalmayı başarmış bir ilçe olarak nitelendiren Menemenli, ``Foça, sakin ve huzurlu yapısı ile de ailelerin tercih ettiği tatil bölgesidir. Foça, önceki senelerde altın yıllarını yaşamıştı ancak şimdi ise durum değişti. Artık Foça eski turizm hareketliliğini arıyor. Çünkü burada yer alan Club Med Foça için büyük bir nimetti. Club Med’in kapalı olması Foça turizmini çok fazla etkiledi. Şimdi turizmden yeterince faydalanamıyoruz`` dedi.
Foça turizminin daha iyi yerlere gelebilmesi için öncelikle Club Med’in açılmasının gerektiğini belirten Menemenli, ``Çünkü buradaki yatak sayımız çok az. Buraya turist gelse de konaklatacak yerimiz sınırlı. Öncelikle yatak sayısını arttırmalıyız. Tesisleşirken de doğamızı bozmamaya önem vermeliyiz. Çünkü turisti buraya çeken şeylerin başında bozulmamış doğası geliyor. Yatak sayısını arttırdıktan sonra iyi ve doğru bir tanıtım çalışması ile Foça çok daha iyi bir turizm hareketliliğine sahip olacaktır. Foça gerçekten çok şanslı bir yer. Elindeki değerler turizm anlamında çok büyük bir zenginlik. Ayrıca buraya gümrük kapısı da açıldı. Bunun yanında İzmir’e çok yakınız. Efes, Meryem Ana ve Bergama buraya yakın. Ancak bunların olması yeterli değil. Turisti konaklatacak tesislerin olması lazım. O zaman Foça turizmden yeterince pay alacaktır`` şeklinde konuştu.
Çekim ve cazibe merkezi
Foça’nın İzmir’e 65 km uzaklıkta yer aldığını söyleyen Hotel Club Phokaia Genel Müdürü Mehmet İşler, ``Doğal olarak Türkiye’nin üçüncü büyük şehrine sadece 45 dakika mesafede olan Foça bu şehrin cazibe ve çekim noktasının en önemli mihenk taşlarından biri olmaktadır. Özellikle Karşıyakalıların tercih ettiği ve entellektüel kesim ile üst düzey bürokratların tercih ettiği Foça, kendini korumada bir kalkan görevi yapan özel çevre koruma kanunu ile iç içedir`` dedi. Foça’nın çekim noktası hala olmasının bozulmamış yapısından kaynaklandığını belirten İşler, ``Özellikle koruma alanı içinde olan Foça; ayrıca SİT alanı içinde de bulunmaktadır. Kendinden önceki yedi medeniyeti içinde barındıran Foça’nın her yerinden tarih fışkırmaktadır her bastığınızda yerin altında medeniyetlerin izleri bulunmaktadır. Yeldeğirmenleri, Foça Kalesi, Beş Kapılar, Osmanlı Mezarlığı ile zengin bir tarih dokusuna sahiptir geçmiş ile gelecek arasında köprü olan Foça, hala sihrini koruyan ve bu özelliği ile cazibe noktası olmayı hak etmektedir`` dedi.
Foça’da eksiklik olarak en temel sorunlardan birinin turizm bilincinin tam anlamı ile oluşmamış olmasından kaynaklandığını belirten İşler, ``Gerek yerel idari yönetimler gerekse sivil toplum örgütleri olarak bu bilincin eksikliği Foça’nın daha hızlı ve planlı olarak gelişmesinin önünde ciddi bir engel olarak oluşturmaktadır. Halen bir turizm master planı olmayan Foça’da çok az sayıda konaklama tesisi bulunmaktadır. Bu güzel, şirin ilçeyi pazarlama şansımız her geçen gün zorlaşmaktadır. Zengin bir arkeoloji hazinesine sahip olan Foça’da kazıların ağır olması tarihi eserlerin gün ışığına çıkarılmaması kalenin restore edilmemesi hatta çoktan var olması gereken müzenin bile olmaması bir eksiklikten öte Foça’nın ayıbıdır. Maalesef ki kaynağında sergilenen her bir tarih parçasının anlamı ve önemi tartışmasız çok daha etkilidir. Foça bunlardan mahrum kalarak balıkçı kasabası kimliğinden kurtularak turizm beldesi olama savaşını vermeye çalışıyor. Ayrıca Foça’da büyük bir tanıtım eksikliği vardır gerek yurt dışı gerekse yurt içi fuarlarda belli bir konsept ve imaj kimliği ile Foça olgusu tanıtılmamaktadır. En önemlisi ise marka ilçe olmak adına cazibe ve çekim noktaları yaratılmalı`` diye konuştu.
Yat turizmi ve yelkenciliğin Foça’nın gelecek vaat eden zenginliklerinden olduğunu belirten İşler, ``Bu hususta da Foça çok ihmal edilmiş bulunmaktadır. Foça turizminin geliştirilebilmesi için halk, yerel yönetimler ve sivil toplum örgütleri olarak iç içe geçen entegre olmuş bir turizm bilincinin oluşması gerekiyor. Mevcut restaurantların turistin beklentisi doğrultusunda rehabilite edilmesi gerekmektedir. Ayrıca ilçenin girişi başta olmak üzere turizm amaçlı olarak rehabilite edilerek yatırımcıya cazip gelecek alanların yaratılması gerekmektedir. Teleferik projesi tüm binaların taş olarak tek tip imaj mimarisine dönüşmesi geçmişin izlerini günümüzde yaratarak nostalji ve tarih ikilemini beraberce nesillere sunmak kısaca daha bir çok projeler yaratarak ilçenin öne çıkması için cazibe ve çekim noktaları oluşturmak gerekmektedir. Bunun için ise tüm Foçalılar olarak çok çalışmamız gerekmektedir`` dedi.
Şirin balıkçı kasabası
Son olarak Bülbülyuvası Boutique Otel’in sahibi Muaffak Bülbül de Foça’nın Ege bölgesinde ayrı bir yeri olduğunu söyledi. Foça’nın doğası ile havası ile denizi ile tarihi ile en bakir bölgelerden biri olduğunu ifade eden Bülbül, ``Burası Ege’nin en şirin balıkçı kasabalarından biridir. Bodrum’un 25 yıl önceki hali bile diyebiliriz Foça için. Foça birçok zenginliği bir arada sunuyor. Bu zenginliklerimiz arasında koylarımız ayrı bir güzellik taşımaktadır. Bunun yanında doğamız ve tarihi zenginliklerimiz de bir hayli dikkat çekmektedir. Bütün zenginliklerimiz çok bakirdir`` dedi.
``Ancak bu kadar zenginliğe rağmen Foça turizmden istediği payı maalesef alamıyor`` diye konuşan Bülbül, ``Çünkü Foça sit alanları ile koruma altında bulunan bir bölgedir. Bu nedenle burada çok fazla bir gelişim söz konusu olmuyor. Bu da tesisleşmeyi önlüyor. Yatak sayısı çok az olduğu için de Foça turizmde büyüyemiyor. Foça’nın turizm gelirini artırmak için tesis ve yatak sayısının arttırılması lazım. Bu tesis ve yatak sayısını ise arttırırken buradaki doğayı ve kendine özgü yapısını bozulmaması lazım. Çünkü Foça bu güzellikleri için tercih ediliyor. Bu güzellikleri kaybetmeden yatak sayısını arttırmamız gerekiyor. Daha sonra da yapılacak tanıtımla Foça turizmi çok daha iyi yerlere gelecektir düşüncesindeyim`` dedi.
|
08.09.2010 23:14:41
Destekleyenler
