• BIST 94.082
  • Altın 189,513
  • Dolar 4,7932
  • Euro 5,6125
  • İstanbul 28 °C
  • Ankara 20 °C

Pazarlamada inovasyon: Nöro pazarlama

Dilara BAHTİYAR

Konu pazarlama olunca, en sevdiğim sözdür ‘Pazarlama her şeydir ve her şey pazarlamadır’. İçinde derin anlam barındıran sözün sahibi ise, Silikon Vadisi'nin pazarlama gurusu olarak bilinen Regis McKenna’dır, Son zamanlarda kendisi teknoloji pazarlama danışmanı olarak görev yapmaktadır. Sevdiğim söze gelirsek şöyle bir etrafınıza bakın ister gözle görünsün ister görünmesin her şeyi pazarlamanın öznesi yapmak mümkündür. Hatırlarsınız bir zamanlar İstanbul’un havası, toprağı cam kavanozlarda pazarlanarak satışa sunulmuştu.

Pazarlamanın geçmişten günümüze zaman cetvelini çıkardığımızda karşımıza ilk olarak pazarlamanın ham maddesi ürün gelmektedir, bu tarifin açılımı ise pazarlama 1.0 gelişim dönemine aittir. Üründen sonra dikkat ürünü satın alacaklara yani tüketicilere çevrilir yani pazarlama 2.0 dönemi, ardından Bilişim Çağı ile başlayan yıllarda ise biricik olan insan merkeze alınıp ve artık saf tüketici olarak görülmemiş kişisel ihtiyaçları, hisleri, maddi ve manevi talepleri göz önünde bulundurulmuştur. Yaşanılan çağ bir bakıma modernleşmeden postmodernleşmeye geçiş evresini oluşturmuştur. İnsanlar artık satın aldıkları ürünlerden esinlenmek, ilham almak bir şeyler keşfetmek ve en önemlisi bir şeyler yaratma isteğiyle alışveriş yapar olmuştur. Peki ya gelinen son nokta pazarlama 4.0 dönemi, insan duyularının titizlikle kullanıldığı çağımız… Storytelling dediğimiz yolla birbirinden farklı hikayelerle size farkında olmadan aksettirilen ürünler, evlerinizde bulunmuyor mu sizce? İşte duyularımıza hitap eden pazarlamadır nöro pazarlama. Pazarlama alanında son zamanların inovasyonu olarak değerlendirdiğim nöro pazarlama (neuromarketing) çalışmaları aslında çokta yeni değildir. Birçok tanınmış şirketin başvurduğu bir stratejidir. Bu stratejiyi uygulayarak kayda değer başarılar elde eden şirketler az da değil. Her ne kadar uyguladıkları nöro pazarlama tekniklerini önceleri itiraf edemezken artık günümüzde açıkça belirtmişlerdir. İtiraf etme durumuna gelince özetle; işin etiklik boyutu söz konusu olunca birtakım görüşler nöro pazarlama yoluyla insanların bilinç sahasına girmenin etik olmadığını vurgulamıştır. Bu gibi tartışmaların durdurulması adına mevcut pazarda önemli yerler edinen şirketler bir araya gelerek birlik oluşturmuş NMSBA kısaltma adıyla (Neuro Marketing Science & Business Association) insanlığa karşı sorumluluk sahibi olduklarını vurgulamışlardır. Uluslararası yapıda olan birlik nöro pazarlama yolunda ahlaki çizgileri belirlerken nöro pazarlama araştırmacıları arasında bilgi transferi de sağlamaktadır. Birliğin adını ve hakkındaki bilgilerimi bu alanda önemli çalışmalar yapan Sayın
Kılınç Orhan Erdemir hocamın bir yazısından aldığımı da belirtmek isterim. Aslına bakılırsa, nöro pazarlama oldukça derin bir konu kendi içinde bile birçok araştırma teknikleri bulunmakta beyin, yüz, göz her bir organınıza özgü farklı analizler yapmak mümkün. 

Pazarlamada inovasyon: Nöro pazarlama başlığıyla çıktığımız bu yolda beni asıl düşündüren nöro pazarlamanın turizmde kullanılabilirliği…Sizce bu değişimi turizmde yaratmak mümkün mü? Etkileri neler olabilir?  Turistlerin hislerini bilmek bize neler sağlar? Afiş ve reklamlarda turistleri etkileme düzeyimiz nedir? Parasal anlamda büyük fayda sağlayacağı ve deneme yanılma yönteminin arka plana atılacağı kanısındayım. Elbette ki bu strateji öncelikle ciddi pazar payı olan şirketlerde başlayacak piramit misali tabana kadar inecektir. Şimdilik ütopik gelse de yarın tüm gerçekliğiyle turizm sahnesinde oynayacaktır. Başlarda kapalı gişe oynayacağını düşündüğüm nöro pazarlama turizm sektöründe hızla değişen dalgalanmalara rağmen uzun soluklu olacaktır ta ki bir yenisi daha gelene kadar.


Dilara BAHTİYAR SARI
Akdeniz Üniversitesi
Sosyal Bilimler Enstitüsü
Turizm İşletmeciliği ABD Doktora Öğrencisi

Bu yazı toplam 644 defa okunmuştur.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2012 Tourism Today | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : +90 242 324 79 77 Faks : +90 242 324 79 37