Singapur’dan Antalya’ya: Turizmde akıl, plan ve disiplin

Turizmde başarı çoğu zaman doğal güzelliklerle açıklanır. Uzun sahiller, güneş, deniz ve iklim ön plana çıkarılır. Singapur bu ezberi bozan en çarpıcı örneklerden biridir. Yüzölçümü olarak Antalya’dan çok daha küçük bir alana sahip olmasına rağmen, yılda yaklaşık 16 milyon turist ağırlayan ve 30 milyar dolar civarında turizm geliri elde eden küresel bir destinasyon hâline gelmiştir. Bu tablo, turizmde başarının sadece doğal kaynaklarla değil; akılcı planlama, disiplinli yönetim ve doğru stratejiyle mümkün olduğunun açık bir örneğidir.

Singapur’un ne uzun sahilleri vardır ne de geniş doğal alanları. Buna rağmen ülke yılda yaklaşık 16 milyon turist ağırlamakta, 30 milyar dolarlık turizm geliri elde etmektedir. Otellerde ortalama oda fiyatı 270–275 dolar seviyesindedir. Bu rakam Türkiye genelinde ortalama 150 dolar civarındadır.

Bu fark tesadüf değildir. Bu farkın adı akıl, plan ve disiplindir.

Kısaca Singapur tarihi ve izlenen yol
Singapur, 1819 yılına kadar küçük bir balıkçı kasabasıydı. Uzun yıllar İngiliz yönetiminde kaldı. 1965 yılında bağımsızlığını kazandığında fakir, işsizliğin yüksek olduğu, doğal kaynağı olmayan küçük bir ülkeydi.

Tarım yoktu. Maden yoktu. Enerji kaynağı yoktu. Ancak Singapur yönetimi çok net bir karar aldı: Plansız büyümek yerine, akıllı kalkınmak. Bu karar, ülkenin kaderini değiştirdi.

Singapur kalkinma modeli
Singapur’un başarısı yer altı kaynaklarına değil, stratejik sektörlere dayanır. Ekonomi birkaç ana sütun üzerine kurulmuştur.

Ticaret ve lojistik
Singapur bugün dünyanın en yoğun konteyner limanlarından birine sahiptir. Asya–Avrupa ticaret hattının tam merkezinde yer alır.

Deniz taşımacılığı, hava kargo ve lojistik hizmetleri ülke ekonomisinin omurgasını oluşturur. Singapur bir “üretim ülkesi” değil, bir küresel dağıtım merkezidir.

Finans ve bankacılık
Singapur aynı zamanda Asya’nın en önemli finans merkezlerinden biridir. Uluslararası bankalar, sigorta şirketleri, varlık yönetim fonları ve fintech şirketleri bu ülkeyi merkez olarak seçmiştir.

Bunun temel nedeni açıktır: Hukuk güvenliği, düşük vergiler ve öngörülebilir ekonomi.

Yüksek teknoloji ve sanayi
Singapur düşük katma değerli üretimi çok erken terk etmiştir. Ucuz iş gücüne dayalı sanayi yerine, bilgiye dayalı üretimi tercih etmiştir. Elektronik, yarı iletkenler, biyomedikal ürünler, ilaç sanayi ve Ar-Ge merkezleri bu politikanın sonucudur.

Singapur modeli şunu söyler: Ucuz iş gücü değil, akıllı üretim.

Turizm: Stratejik ama kontrollü
Turizm, Singapur ekonomisinin lokomotifi değildir. Ancak yüksek gelir üreten stratejik bir destekleyici güçtür. Turizmin milli gelir içindeki payı yaklaşık %5 civarındadır. Buna rağmen yarattığı katma değer son derece yüksektir.

Singapur turizmde şu modeli benimsemiştir: Az turist - yüksek harcama.

Amaç daha çok turist çekmek değil, daha nitelikli turist çekmektir.

Turizmi şansa birakmadılar
Singapur’da turizm kendiliğinden gelişmedi. Her şey planlandı.
- Hangi turist gelecek?
- Ne için gelecek?
- Ne kadar kalacak?
- Ne kadar harcayacak?

Bu soruların cevapları doğrultusunda şehir turizmi, kongre ve fuar turizmi (MICE), lüks ve deneyim odaklı turizm geliştirildi. Marina Bay Sands, Sentosa Adası, Esplanade Opera Binası, Gardens by the Bay ve dünyanın en iyi havalimanlarından biri kabul edilen Changi Havalimanı bu vizyonun somut ürünleridir.

Antalya gelişim stratejisi için örnek alınabilir: Turizm sadece otel yapmak değildir. Şehir, ulaşım, kültür, etkinlik ve yaşam kalitesi birlikte planlanmalıdır.

Temizlik, güvenlik ve disiplin
Singapur’un turizmdeki en güçlü silahı düzenidir. Sokaklar temiz, kurallar net, denetim süreklidir. Çevre, gürültü, kamu alanları ve toplumsal davranışlar sıkı şekilde kontrol edilir. Bu bir baskı politikası değildir. Bu bir yaşam kalitesi politikasıdır. Turist kendini güvende hisseder. Şehre saygı duyar. Tekrar gelir.

Antalya için örnek alınabilecek alan: Turist en çok denizi değil, temizliği ve düzeni hatırlar.

Deniz-Kum-Güneş olmadan da oluyor
Singapur bir yaz tatili ülkesi değildir. Buna rağmen 12 ay turizm üretir. Bunu nasıl başarmıştır?
- Güçlü kongre ve fuar turizmi
- Uluslararası spor ve kültür etkinlikleri
- Gastronomi ve alışveriş
- Sanat, kültür ve şehir deneyimi

Antalya için örnek alınabilecek: Turizmi sadece yaz sezonuna ve “her şey dahil” modele sıkıştırmak büyük bir kayıptır.

Eğitim hamlesi: Gerçek kalkınmanın temeli
Singapur’un doğal kaynağı yoktur. Bu gerçeği çok erken kabul ettiler.
Şu soruyu sordular: “Toprağımız yoksa, kaynağımız ne olacak?”

Cevap nettir: İnsan.

Eğitim bir sosyal politika değil, doğrudan ekonomik kalkınma aracı olarak ele alındı. Matematik, fen bilimleri, mühendislik, teknoloji ve mesleki eğitim önceliklendirildi. Eğitim sistemi piyasanın ihtiyacına göre şekillendirildi.

Motivasyon ve liyakat
Singapur halkına verilen mesaj çok açıktı: “Bu ülkenin geleceği sizin yetkinliğinize bağlı.”

Liyakat esas alındı. Performans ödüllendirildi. Kamu yönetiminde dahi özel sektör disiplini uygulandı.

Eğitim sadece diploma değil, disiplin ve zihniyet kazandırdı.

Turizmle eğitim arasındaki bağ
Singapur’da turizm çalışanı eğitimlidir. Yabancı dil bilir.  Hizmet standardını bilir. Bu nedenle hizmet kalitesi yüksektir. Fiyatlar yüksektir. Müşteri memnuniyeti süreklidir. Turizm bir geçici iş değil, saygın bir meslek olarak görülür.

Antalya bunu ciddi olarak ele almalı; Turizmin geleceği betonla değil, insan kalitesiyle kurulur.

Singapur’un turizm ve kalkınma başarısı tesadüf değildir. Bu başarı;
- vizyonun,
- planlamanın,
- disiplinin
- ve eğitimin sonucudur.

Antalya ve Türkiye; doğası, tarihi, mutfağı ve deneyimiyle Singapur’dan çok daha büyük bir potansiyele sahiptir. Ancak potansiyel tek başına yetmez.

Singapur bize şunu açıkça gösteriyor: Turizm şans işi değil, akıl işidir.

Bu aklı ne kadar erken devreye alırsak, Antalya ve Türkiye turizmi o kadar kazanır.

İbrahim ÇELİK