Mona Lisa, neden dünyanın en ünlü tablosu biliyor musunuz?

Sanat tarihinin en büyük eseri olmamasına rağmen neden herkes Mona Lisa’yı biliyor? Çünkü “Çalındı”

Müzedeki binlerce tablodan biri olan Mona Lisa, 21 Ağustos 1911’te eski müze çalışanı Peruggia tarafından bir battaniyeye sarılarak çalınıyor. 28 saat kimse fark etmiyor. Picasso’nun adı bile soruşturma sürecinde gündeme geliyor. Hırsızlığın dünya basınına manşet olmasından sonra insanlar boş çerçeveyi görmek için bile akın ediyorlar.

Mona Lisa iki yıl sonra İtalya’da bulunuyor. Sonrasında tablo İtalya’da turneye çıkarılıyor, Louvre Müzesinde özel sergiler düzenleniyor. Özetle hikaye pazarlama silahı olarak kullanılıyor.

Sonuç: Bugün müzeye gelen 10milyon ziyaretçinin büyük bölümü özellikle Mona Lisa’yı görmek için geliyor.

Tutankhamun hazineleri ise tam bir lansman hikayesi. 9 yaşında tahta çıkan firavun, 1922'de Howard Carter tarafından keşfedilene kadar unutulmuş bir figürdü. Kazıya katılan araştırmacıların farklı zamanlarda şüpheli ölümleri ile “Firavunun Laneti” hikayesi oluşturuldu.

Altın maske ve hazineler dünya turnesine çıkarıldı. Hollywood filmleri, kitaplar, belgesellerle popüler kültür ikonu oldu. Kahire Müzesi'nde 5000 obje arasında herkes altın maskeyi soruyor.

Bizden de hikayeler var:

86 yıl müze kalan Ayasofya, 10 Temmuz 2020’de camiye dönüştürüldüğünde dünya basını yangın yerine döndü. CNN, BBC, NYT günlerce manşet attı.

2019’da 3.7 ziyaretçi ağırlayan Ayasofya, 2023’te 10,2 milyon ziyaretçiye ev sahiğliği yaparak kapasite rekoru kırdı, 2024’te ise yeni bir gelir modeli ile galeri katı ücretli hale getirildi.

Göbeklitepe ise unutulmuş bir hazineyken UNESCO'yla patladı. MÖ 9600 inşa edilen tapınaklar 1963'te keşfedildi ama kimsenin umurunda değildi. 2018 yılında UNESCO Dünya Mirası listesine görmesiyle “Tarihin Sıfır Noktası” mottosu tuttu. National Geographic başta olmak üzere bölgede çekilen belgeseller ve makalelerde yerini alması neticesinde ziyaretçi sayısında patlama yaşandı.

2017 yılında 36bin ziyaretçi ağırlayan Göbeklitepe 2025 yılı resmi verilerine göre 700binden fazla kişi tarafından ziyaret edildi.

Turizm Bakanlığı bence bu alanda son dönemde görünür adımlar atıyor:  2024 ve 2025 yıllarında Roma’da Kollezyum’da sergilenen eserler şu an Berlin Müzeler Adasında sergileniyor.

Yapılan açıklamalarda sonraki duraklar arasında Londra ve Tokyo olacak gibi görünüyor.

Peki, sizce bu çalışmalar kitlelere ulaşmak için yeterli mi?

Bence hala birkaç eksik var: Sürekli hikâye anlatımı yapılmalı, sergiyle birlikte sistematik kampanyalar oluşturmalıyız. (daha önce de kaleme aldığım 1926’daki Karadeniz Vapuru gibi)

Hollywood/Netflix yapımlarında yer alacak stratejileri desteklemeliyiz.

Yapılıyor ama global influencer ve medya iş birlikleri ile gündemde tutmalıyız. “Göbeklitepe Deneyimi" mottosu oluşturmalıyız. Bölgedeki İnanç Turizmini de içine alacak bu hamle ile insanlara deneyim pazarlamalıyız.

Sezer ŞENER