Nazar boncuğu, sadece bir cam parçası mıdır?

Kültürümüzün önemli bir parçası olan o Nazar boncuğu sadece bir süs eşyası mıdır? Hayır. Kökeni Şamanizm'e dayanan bir ritüelin günümüze uzanan hikayesi.

Ya Kırkpınar, sadece güreş mi?
Hayır. Bektaşilikten gelen kemer kuşatma geleneğinin Pehlivanlar Tekkesi'nce sahip çıkılan bir oluşumu. Tekkelerin kapatılmasıyla bu organizasyon Çocuk Esirgeme Kurumu ve sonrasında Belediyeye devredildi. Bugün her ikisi de UNESCO Listesi'nde.

Geçtiğimiz günlerde Papa'nın İznik ziyareti gündem olduğunda bizim İnanç turizmi adına yaptıklarımızı ve dünyadaki örneklerini araştırdım. Çok ilginç veriler var:

Meksika: Guadalupe Bazilikası'nda her yıl Azteklerin kurduğu alt yapıyı Hristiyanlık ritueline çeviren muazzam bir ayin etkinliği düzenleniyor. 1 haftada bölgeye 11.5 milyon ziyaretçi geliyor. Meksika'nın yıllık turizm gelirinin %25'i.

Suudi Arabistan: Petrol sonrası gelecek planının turizm üzerine kurulduğunu takip ediyorsunuzdur. Ancak "Hac ve Umre Turizmi" hala toplam turizm gelirinin %46'sını kapsıyor.

Hindistan: 12 yılda bir düzenlenen Kumbh Mela için resmen yeniden bir şehir inşa ediliyor. İnanmayacaksınız ama 2025 yılı başında bu etkinliğe 600 milyon kişi katılmış. inanışa göre Jüpiter, Güneş ve Ay'ın belirli bir konumda hizalanması sırasında Gani, Yamuna ve Saraswati nehirlerinin birleştiği Sangam noktasında yıkanmak, Moksha (doğum-ölüm döngüsünden kurtuluş) sağlar. Bu organizasyon için bu yıl 3.8 Milyar dolarlık alt yapı yatırımı yapılmış.

Peki biz?
UNESCO listesinde 22 varlığımız var. Çoğu sadece taş ve toprak değil, insanlık inancının derin izler taşıyan eserler:

Göbeklitepe: İnancın sıfır noktası.
Efes ve Bergama: İncil'deki 7 Kilise rotasının kalbi.
Bursa ve Cumalıkızık: Osmanlı'nın manevi kuruluş hikayesi.
Sardis Medeniyeti.

Ayrıca;
Vatikan tarafından resmileştirilen 3 Hac noktası Türkiye'de:
Meryem Ana Evi (izmir)
St. Pierre (Hatay)
St. Paul Kuyusu (Tarsus)
Hristiyanlık inancının temel metni Amentü'nün yazıldığı İznik.

Pegasus Yönetim Kurulu Başkanı Sayın Mehmet Nane geçtiğimiz aylarda gerçekleşen Resort Kongresi'nde çok niş bir pazarlama projesine değinmişti: St. Paul Kuyusu'ndaki su hala aktif ve binlerce yıllık bir tarihe tanıklık ediyor. "St. Paul'un kutsal suyunu" bugün çok yüksek tutarlara pazarlamak ve bölgeyi nasıl Hac durağına çeviririz diye tartışmak dururken Tarsus'taki yatak kapasitesinin elli olduğunu duyunca üzüntü duydum.

Turizm Bakanlığı'nın da yoğun çabalarıyla turizm anlayışımızı Deniz-Kum-Günes ekseninden çıkarmaya çalışıyoruz. İnanc turizmini tekrar ele almalıyız kanaatindeyim.
Çünkü inanç turisti mevsim seçmez.
Gelen hikayesi için gelir.
Deniz-kum-günes turistinden 2 kat fazla harcar, tüm yöre faydalanır.

Ve Nazar boncuğuna dönersek.
O mavi cam parçası, aslında kötülüğü kovduğu için değil; binlerce yıl önce insanın görünmeyenle kurduğu ilişkiyi hatırlattığı için hâlâ hayatımızda. inanç turizmi de böyle bir sey. Mesele neye inandığınız değil, mesele bu toprakların taşıdığı hikâyenin gücüne inanıp inanmadığınız.

Sezer ŞENER