Delphin Hotels & Resorts Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Yıldırım Cömertoğlu, yoğun geçen turizm hayatına rağmen müzik sevgisini farklı bir boyuta taşıdı. Yüksek sesli, ağır distorsiyonlu gitarlar, yoğun bas ritimleri, enerjik davullar ve güçlü vokallerle karakterize edilen agresif bir müzik türü olan Metal müziğin peşinden giden Cömertoğlu, yayımladığı albümü ile ünlü metal grubu Manowar'ın 17 yıllık rekorunu kırmayı başardı.

Antalya'da bir kalp cerrahı, ihtisasını bitirip ameliyathaneden çıktı ve aile şirketinin başına geçti. Ailesinin sahibi olduğu Antalya’daki önemli otel grubunda yoğun bir turizm koşuşturmacası içinde müziğe de odaklanma fırsatı buldu. Tek başına en isyankar ve çılgın tınılara sahip olan müzik çeşidi Metal müzik yapmaya başladı. 90 günde ortada 24 dilde bir albüm, 447.000 YouTube görüntüleme ve ünlü metal grubu Manowar'ın 17 yıldır kimsenin dokunamadığı çok dilli metal rekorunu kırdı. Hem doktor, hem turizmci hem de metalci kimliği ile Delphin Hotels & Resorts Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Yıldırım Cömertoğlu, ortaya çıkardığı albümü “Ben Bir Türküm” üzerine sorularımızı yanıtladı.

Mehmet Emin Yurdakul'un “Cenge Giderken” şiirini “Ben Bir Türküm” adıyla şarkılaştıran ve bunu Türkçe’den Finceye, İngilizce’den Keltçeye kadar 24 ayrı dile taşıdı. Üstelik her versiyon basit bir çeviri değil. İtalyanca versiyonunda mandolini, İspanyolca versiyonunda gitarı, Yunan dilindeki versiyonunda buzuki, Kelt dilinde kemanı yani her kültürün müzikal DNA'sını parçalara işledi.

Yapay zekâ desteği ile dünyaca ünlü metal grubu Manowar'ın 17 yıllık rekorunu kıran ve 24 dilde epik metal yayınlayan Dr. Yıldırım Cömertoğlu, olağanüstü yolculuğunu Tourism Today ile paylaştı.

Baştan başlayalım. Bir kalp cerrahı nasıl olur da 24 dilde metal müzik üretmeye başlar?
Bu soruyu çok kez duydum ve cevap hep aynı: Tutku, kariyer yollarını takip etmez. Kalp Cerrahisi ihtisasımı İstanbul'daki Dr. Siyami Ersek Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde tamamladım. Uzman unvanımı aldığım anda herkesi şaşırtan bir karar verdim: Tıptan istifa ederek aile şirketimiz Delphin Hotels & Resorts'ta çalışmaya başladım ve şu anda Yönetim Kurulu Başkan Vekili olarak görev yapıyorum. Ancak konaklama sektöründeki yıllarım boyunca müzik her zaman yanımda oldu. Manowar, Iron Maiden, Blind Guardian dinleyerek büyüdüm. Bu dönemde epik metal, ruhumu şekillendirdi. Aynı zamanda Türk kültürüne, şiirine, mitolojisine, savaşçı ruhuna derinden bağlıydım. Bu iki dünyayı birleştirme fikri yıllardır zihnimde olgunlaşıyordu. Yapay zekâ destekli müzik üretimi mümkün hale geldiğinde fark ettim: artık bu gerçekleştirilebilir.

Bu projeyi hayata geçirmeye ne zaman karar verdiniz?
Her şey tek bir şiirle başladı. Türk edebiyatının milli şairi olarak anılan büyük isim Mehmet Emin Yurdakul'un “Cenge Giderken” şiirini okuyordum. O dizelerdeki ateş, savaşçı ruhu, kimlik kutlaması saf metaldi. Şiiri “Ben Bir Türküm” adıyla bir şarkı olarak yeniden hayal ettim ve ilk yapay zekâ demosunu duyduğumda anladım: Bu sadece bir şarkı değil, bir evren olmalı.

Neden özellikle bu şiir? Onu metal yorumuna uygun kılan nedir?
Yurdakul bu şiiri 20. yüzyılın başında, Türk milletinin varoluşsal bir kriz yaşadığı dönemde yazdı. Ham, meydan okuyan ve ilkel bir şeye seslenen bir eser. Bu temalar epik metalin kalp atışıdır. Manowar'ın “Warriors of the World” ya da Blind Guardian'ın Tolkien esinli destanlarını düşünün. Cesaret, kimlik ve karanlıkla ışık arasındaki ebedi mücadeleyi kutlarlar. “Cenge Giderken” aynı DNA'yı taşır ama Türk perspektifinden. Daha önce doğru dürüst birleştirilmemiş iki dünya arasında doğal bir köprü gibi hissettirdi.

Yapay zekâ bu projeyi tam olarak nasıl mümkün kıldı? Süreci anlatır mısınız?
Yapay zekâ olmadan bu ölçekte bir proje; 24 dilde akıcı vokalistler, birden fazla ülkede stüdyolar, dev bir stüdyo müzisyeni ordusu ve milyonluk bütçe gerektirir. Antalya'dan bağımsız çalışan bir sanatçı olarak bu kesinlikle mümkün değildi. Yapay zekâ denklemi tamamen değiştirdi. Hem enstrümantasyon hem de vokaller için yapay zekâ destekli araçlar kullandım; böylece tam yaratıcı kontrolü elimde tutarak başka türlü imkânsız olacak bir ölçekte üretim yapabildim. Ama şunu net söylemek isterim: yapay zekâ enstrumândır, sanatçı değil. Her melodik tercih, her lirik adaptasyon, her aranjman kararı bunların hepsi benim zihnimden çıktı. Yıllarca bu kültürleri, müzik geleneklerini, şiirsel yapılarını çalıştım. Yapay zekâ bana vizyonu gerçekleştirmek için teknik kapasite sağladı. Sonuç? Beş albüm, üç EP, iki single ve bir müzik videosu yaklaşık 90 günde. Gerçek sanatsal niyetle yönlendirildiğinde yapay zekânın gücü bu.

Her dil versiyonu özgün kültürel enstrümanlar içeriyor. “Sonik DNA” konseptini açıklar mısınız?
Bu, projedeki en önemli yaratıcı kararlardan biriydi. Aynı şarkının 24 çevirisini değil, 24 kültürel yeniden doğuşunu istiyordum. Red Apple albümünde her versiyon o halkın ayrılmaz sonik imzasıyla sabitleniyor. İtalyan versiyonu metal rifflerin arasında süzülen mandolin içeriyor. İspanyol versiyonunda ağır bölümlerin altında klasik gitar yatıyor. Yunan versiyonu buzukinin büyüleyici rezonansını taşıyor. Alman versiyonu sipsi'nin rustik tonağını barındırıyor. Kelt versiyonu halk müziği esinli keman melodileriyle yükseliyor. Türki tarafta, Kızıl Elma'da kopuz, dombra, kıl kemane duyuyorsunuz. Bunlar binlerce yıllık başkurt mirasını taşıyan enstrümanlar. Her aranjman, sadece bir çeviri değil, yerel bir sonik mirası deneyimlemenizi sağlıyor. Bu, bir ses duvarı aracılığıyla güçlendirilen kültürel bir kalp atışıdır.

Spotify Canvas videoları Friedrich'den Picasso'ya efsanevi ressamlara gönderme yapıyor. Bu fikir nasıl ortaya çıktı?
Görsel deneyimin müzikal iddianın ölçeğinde olmasını istedim. Her Spotify Canvas videosu dinleme deneyimini Türk savaşçı evriminin kronolojik bir yolculuğuna dönüştürüyor. Alman versiyonu, Büyük Hun İmparatorluğu'nu temsil ederek Caspar David Friedrich'in karanlık, romantik sislerini kullanıyor. İngiliz versiyonu J.M.W. Turner'ın fırtınalı gökyüzlerinden esinleniyor. Hollandaca versiyon Van Gogh'un canlı impasto tekniğiyle yeniden doğuyor. Fransız versiyonu Claude Monet'nin huzurlu ışığını çağrıştırırken, İspanyol versiyonu Timurlu İmparatorluğu'nu Picasso'nun geometrik Kübizmi'ne dönüştürüyor. İtalyan versiyonu Büyük Selçuklu İmparatorluğu'nu Leonardo da Vinci'nin sisli sfumato tekniğiyle işliyor. Norveç versiyonu ise Kıpçakların demir maskeleri Edvard Munch'un kan kırmızısı gökyüzünde beliriyor. Her çağın görsel bir ruhu var.

Pan-Türki Mega Opera formatı benzersiz. bu yeniliği ne tetikledi?
14 Türki dille çalıştığınızda, onları birbirine bağlayan görünmez ipliği hissetmeye başlıyorsunuz. Türkçe, Azerice, Kazakça, Kırgızca, Tuva, Uygur - kökleri binlerce yıl öncesine, Altay dağlarına ve büyük boşkırlara uzanan diller. Pan-Türki Mega Opera, tek bir parçada üç ila dört dili bir araya getirerek metalde nadiren keşfedilen çok dilli, katmanlı bir beste tarzı yaratıyor. Kazak vokallerin Azerice'ye karıştığını, sonra Türkçe'ye geçtiğini hayal edin, hepsi tek bir epik anlatı yapısı içinde. Bu, dışardaki çoğu insanın hiç deneyimlemediği ortak bir mirasın kutlamasıdır. Benzer şekilde, çok dilli mashup single'ları, İngilizce - Türkçe ve Almanca - Türkçe versiyonların eş zamanlı üst üste bindirilmesi, resmi olarak yayınlanan metalde bir ilkti. Bunlar basit remixler değil. Aynı şarkının iki dilsel versiyonunun tek bir bütün olarak bir arada var olduğu tam anlamıyla gerçekleştirilmiş besteler. Tamamen yeni bir format.

“Türk Evladı” YouTube'da 447.000 görüntülemeyi aştı. Bu tepkiyi bekliyor muydunuz?
Dürüst olmak gerekirse, hayır. “Türk Evladı, Türkiye”yi VEVO/YouTube üzerinde yapay zekâ destekli sinematik müzik videosu olarak yayınladığımda, metal camiasında ve Türk kültürünü önemseyen insanlarda yankı bulmasını umuyordum. Ama bağımsız, yapay zekâ destekli bir metal proje için 447.000 görüntüleme mi? Bu her beklentiyi aştı. Video, Türk tarihinin görsel bir yolculuğu, bireysel fedakarlığı tarihsel fethin ihtisamıyla harmanlayan, Orta Asya'nın kadim boşkırlarından modern Türkiye Cumhuriyeti'ne uzanan bir eser. İnsanlar derin bir duygusal düzeyde bağ kurdu. Yorumlar Türkiye'den, Azerbaycan'dan, Kazakistan'dan, Orta Avrupa'dan, her yerden geldi. Bu tür kültürel temelli, iddialı metale gerçek bir açlık olduğunu kanıtladı.

Spotify'da 40.769 aylık dinleyici ve büyüyen uluslararası bir kitle ile Kut Soundworks'un geleceğinde neler var?
Daha yeni başlıyoruz. Kut Soundworks burada Antalya'da kurulmuş bağımsız bir plak şirketi ve vizyon bu ilk yayınların çok ötesine uzanıyor. Daha fazla dil, daha fazla format, yapay zekâ ile insan yaratıcılığı arasında daha fazla iş birliği keşfetmek istiyorum. Pan-Türki Mega Opera konsepti evrimleşebilir, tek bir kesintisiz parçada 10 dil arasında hareket eden tam uzunlukta bir operayı hayal edin. Ve mashup formatı tamamen yeni dinleme deneyimlerinin kapısını açıyor. Proje şimdiden yaklaşık 90 günde 5 albüm, 3 EP, 2 single ve 1 müzik videosu kapsıyor. Yapay zekânın sağladığı üretim hızı olağanüstü ve sınırları daha da zorlamaya niyetliyim.

Son olarak, yaratıcı çalışmalarında yapay zekâ kullanmayı düşünen diğer sanatçılara ne mesaj verirsiniz?
Ondan korkmayın, ama tembellik de yapmayın. Yapay zekâ bir kısayol değil, bir güçlendiricidir. Eğer masaya gerçek bir vizyon, kültürel derinlik ve sanatsal niyet getirirseniz, yapay zekâ daha önce devasa bütçeli büyük plak şirketlerine özgü olan bir ölçekte üretmenize yardımcı olabilir. Ancak bunu bir içerik fabrikası olarak ele alırsanız, tam olarak üreteceğiniz şey de bu olur, tek kullanımlık içerik. Yapay zekâ üretimli müziğin genellikle seri üretim, düşük niyetli içerikle ilişkilendirildiği bir dönemde, Kut Vatan'la farklı bir yön göstermek istedim: yapay zekâyı büyük ölçekli, yapılandırılmış ve kültürel temelli sanatsal ifadenin bir aracı olarak. Teknoloji konsepti demokratikleştirdi; başka türlü imkânsız bir sanatsal vizyonu gerçeğe dönüştürdü. Her sanatçıyla paylaşacağım mesaj şu: yapay zekâyı önemli bir şey için kullanın.

Dinleme linkleri:
Spotify: https://open.spotify.com/artist/5ALmmCcRpSmJAApsu74IPg
Apple Music: https://music.apple.com/us/artist/kut-vatan/1861973779
YouTube (VEVO): https://www.youtube.com/watch?v=rG5x0gfkoGI