Murat Toktaş: “Karadeniz’i doğası ve yaylaları ile sınırlamamalıyız”

Tourism Today - Tuncay SEVİN

Karadeniz Turistik İşletmeciler (KATİD) Derneği Başkanı Murat Toktaş ile yeşil cennet Karadeniz’in turizm potansiyeli ve bölgede turizm adına yapılması gerekenler hakkında konuştuk. Aynı zamanda Türkiye Otelciler Federasyonu (TÜROFED) Yönetim Kurulu Üyesi olan Toktaş, bölgenin doğru otel yatırımlarına ihtiyacı bulunduğunu da söyledi.

Karadeniz Bölgesi’nin turizm potansiyelini değerlendirir misiniz?

Karadeniz turizm konusunda çok zengin çeşitliliğe sahip bir destinasyon. Karadeniz’i doğası ve yaylaları ile sınırlayarak bölgeye biraz haksızlık ediyoruz. Karadeniz’e geldiğiniz zaman kaplıcaları, Osmanlı mirasını, antik çağlara kadar inan medeniyeti görebilir, inanç turizmi için gelenlere denk gelebilir, birçok kültürel faaliyetleri yaşayabilir, kanyonlarda, vadilerde trekking ve Trabzon, Samsun gibi şehirlerde kongre yapabilirsiniz. Her geçen yıl kurvaziyer ile seyahat oranı ciddi bir şekilde artmaktadır. Karadeniz Bölgesi, kurvaziyer turizme müsait limanlara da sahip. Eşsiz flora ve fauna zengini bir bölgeyiz. Bu benzersiz doğası ile nitelikli doğa turları taleplerine cevap verebilir durumdayız.

Karadeniz Bölgesi’nin Türk turizmindeki yerini değerlendirir misiniz?

Türkiye turizmden 35 milyar dolar civarında pay alırken Karadeniz Bölgesi özellikle doğa turizmi ve çeşitlendirebileceği zengin turizm seçenekleri ile Türk turizminden daha büyük pay almaya aday bakir bir bölge. Şuan için yaylaları ile öne çıkan bölgemiz değerlendirilmeyen birçok alternatifleri ile gelecekte büyük pay almaya aday bir bölge. Karadeniz’deki mevcut turizm yayla turizmi, doğa, kültür ve inanç turizmi ağırlıklı gerçekleşmektedir. Bölge olarak rafting ve trekking, yamaç paraşütü, sörf, çim kayağı kruvaziyer turizmi, kayak turizmi, av turizmi, kültür turizmi gibi hiç değerlendirmediğimiz ya da kendi akışında çok az gerçekleşen bir çok alternatif turizm yelpazesine sahip bir bölge. 2013 yılında yaklaşık 350 bin kişi kültür turu yaparken bunların 3’te 1’i Karadeniz’i tercih etmiştir. Bu değerler işlenirse Karadeniz Bölgesi kültür turizmi pastasından çok daha büyük pay alma potansiyeline sahip.

Karadeniz Bölgesi özellikle doğası ile ön plana çıkıyor. Karadeniz Bölgesi’nin turizmden daha fazla pay alması için neler yapılmalı?

Turizmde değişen trendleri takip etmeliyiz. Bölgede turizm adına farklılıklar yaratarak yeni turizm alanları oluşturulmalıdır. Bölge mevcut olan potansiyeli değerlendirir ve var olanları geliştirirse Karadeniz Bölgesi olarak Türkiye turizminden çok daha büyük pay alacağımıza inanıyorum. Karadeniz Bölgesi kurvaziyer turizme müsait limanlara sahip. Her geçen yıl kurvaziyer ile seyahat oranı ciddi bir şekilde artmaktadır. Bölge olarak bu pastadan çok az pay almaktayız. Eşsiz flora ve fauna zengini bir bölgeyiz. Bu benzersiz doğası ile nitelikli doğa turları taleplerine cevap verebilir durumdayız. Tekkeköy mağaraları gibi en eski insan izlerinin bulunduğu mağaradan, Çorum’daki 3.250 yıllık dünyadaki ilk barajına kadar birçok mirası da içinde barındırmaktadır.

Son yıllarda mutfak kültür turizmi de bir ivme kazanıyor. Karadeniz olarak çok zengin bir mutfağa sahip olmamıza rağmen bölgeye gelen turiste bu hizmeti verebilecek mekânlara sahip değiliz. Karadeniz’e has yemekler bölgemize gelen turistlere uygun ortamlarda sunulabilir, böylece geri döndüğünde anlatabileceği farklı bir mutfak kültürü ile de bölge tanıtımına katkı sağlamış oluruz.

Tarihsel ve kültürel mirası turizme kazandırmalıyız. Karadeniz turizm de hedeflere yazın 3 ayını düşünerek ulaşılmayacağında, kış turizminin mutlaka önemsenmesi gerekiyor.

Bölgede konsept projeler geliştirilmeli ve teşvik edilmelidir. Bu geniş seçenekleri hayata geçirmek için öncelikle alt yapının oluşturulması gerekiyor. Şehir merkezi dışında kalan turizm alanlarında yeterli yatak kapasitesine ve yiyecek içecek hizmeti verecek tesisleri oluşturmadan turizmde başarılı olma imkânı yok. Özellikle yaylalarda ki çarpık yapılaşma ve imar sorunu öncelikle halledilmeli, doğanın dengesini ve Karadeniz e özgü yapı dokusunu bozmadan turistin ihtiyaçlarını ve beklentilerini karşılayacak tesislerin oluşması şarttır.

Karadeniz Bölgesi’ndeki otel yatırımlarını değerlendirir misiniz? Karadeniz Bölgesi’ndeki otel yatırımları sizce yeterli mi?

Türkiye’nin genelinde yapılan kontrolsüz yatırımlar ne yazık ki bizim bölgemiz için de geçerli. Fizibilite alışkanlığımız olmadığından kulaktan dolma bilgiler ve verilerle yatırım yapıyoruz. Otele ihtiyaç var ama nasıl bir otele nerede ihtiyaç var bunu iyi belirlememiz lazım. Kongre ağırlıklı bol toplantı salonlu otele mi, butik otellere mi, 5 yıldızlı otellere mi? Bunları tespit etmeden yatırım yapıyoruz. Şu an bölgenin birçok ilinde ihtiyaç fazlası otel kategorileri mevcut. Bunlar genellikle 3 yıldızlı oteller. Bizim doğru ilde doğru kategoride otele ihtiyacımız var. Örneğin bölgemize Ortadoğu’dan çok fazla misafir geliyor. Tercihleri yaylalarda ve yeşili bol serin yerlerde konaklamak. Bakıyoruz yeterli olmasa da Trabzon ve Rize’den başka yerlerde tesisimiz yok. Bu konuda ciddi bir açık var. Yeni yatırımlar elbette olmalıdır ancak yeni yatırımlar mutlaka doğru yatırımlar olmak zorundadır.

Son birkaç yıldır Karadeniz Bölgesi’ndeki bazı şehirler önemli yabancı zincir otellerin dikkatini çekiyor. Bu durumu siz neye bağlıyorsunuz? Bu ilgi ilerleyen yıllarda devam edecek mi?

Bahsettiğiniz yerli ve yabancı zincirler en son bu bölgeye girdiler. Bölgede birçok ilin yatırım için çok avantajlı olduğunu düşünmüyorum. Zaten en son Karadeniz’e girmeleri bunun bir göstergesi olduğunu düşünüyorum. Bu yüzden markaların çok fazla otel sayısı ile bölgeye gireceği kanaatinde değilim. Bölgede yetişmiş personel sıkıntısı çekiyoruz. Bu gelen zincirlerin en büyük katkısının personele yapacakları yatırım olacak. Ayrıca hizmet standardını yukarı çekeceğine inanıyorum.

Karadenizli otelciler geçtiğimiz aylarda KATİD’i kurarak TÜROFED’in Karadeniz’deki temsilcisi oldu. Örgütlenmek Karadeniz turizmine nasıl katkı sağlayacak?

Şimdiye kadar turizm denince akıllara İstanbul, Antalya ve Ege Bölgesi gelir. Diğer bölgelerdeki çalışmalar ne yazık ki göz ardı edilirdi. Ankara’da bir yatırım planlandığında, bir çalışma yapıldığında yukarıda saydığım bölgeler haricinde kalan yerler planlamanın pek içinde olamazdı. Şimdi Karadeniz Bölgesi için durum değişiyor. Artık bölgeye bakanlıktan kontrol veya yıldızlamaya gelen bakanlık yetkilisi olduğunda derneğimiz heyete sektör temsilcisi veriyor ve tesisimizi yalnız bırakmıyor. Bakanlık TÜROFED’den görüş istediğinde biz de TÜROFED üyesi olarak bölgeyi anlatıyoruz. Bir uygulama yapılacaksa bölgemize uyarlayıp yapılması konusunda girişimlerde bulunuyoruz. Tesislerimizin sorunları oluyor. Bize ulaştıklarında dernek olarak bakanlıktan veya il müdürlüklerinden takibini yapıyor sonuçlandırıyoruz. Şimdiye kadar Ankara ile bir bağı olmayan Karadenizli turizmcilerin artık bir köprüsü Ankara’ya açılan bir kapısı var. KATİD olarak bakanlıkta ve sektörde bölge tesislerinin sesi oluyoruz. İllerdeki üst düzey il yönetimleri ile görüşüyor ve yapılacak olan projelere profesyonel turizmciler olarak destek ve katkı sağlıyoruz. Tesislerin ortak tüketim ürünlerini tespit edip bölge genelindeki üyelerimiz için özel satın alma anlaşmaları yaparak tesislerimize rekabet avantajı sağlıyoruz. En önemlisi ise şimdiye kadar aynı bölgede aynı işi yapan turizmci arkadaşlarımızın birbirlerini tanımasını sağladık. Ne yazık ki böyle bir birliktelik yoktu oysa şimdi hep beraber bir masa etrafına oturuyor ve bölge için beraber düşünüyor birlikte projeler üretiyoruz. Biliyoruz ki artık il bazında değil bölge bazında hareket edemezsek başarılı olamayız.

KATİD’in şu an kaç ilde kaç üyesi var. Üye sayısı ilerleyen yıllarda kaç olacak? Hedefiniz nedir?

Karadeniz coğrafyasındaki 18 il faaliyet alanımız için de bunlar; Amasya, Artvin, Bartın, Bayburt, Bolu, Çorum, Düzce, Giresun, Gümüşhane, Karabük, Kastamonu, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Trabzon, Zonguldak. Aralık 2013’de kurulan derneğimize şuan 65 turistik işletme belgeli tesis üye. Bölgemiz bakanlık belgeli tesis bakımından oldukça az işletmeye sahip hedefimiz 2015 yılı itibari ile 100 nitelikli tesisi bünyemizde toplamak.

KATİD, Karadeniz turizmi için ne tür çalışmalar içinde yer alacak?

KATİD üyesine yük olan değil üyesine destek olan bir dernek olmak için çalışıyor. Üyelerimizin her konuda yanındayız. Kâğıt üzerinde bir dernek değil aktif çalışan üyesini bilgilendiren sorunlarına ve sorularına cevap verebilen bir derneğiz. TÜROFED Yönetim Kurulu Başkanımız Osman Ayık bu çalışmalarda bize çok destek oluyor. Bu coğrafyanın tanıtımını ve pazarlamasını tek parça halinde yapmak istiyoruz. Şuan bölge çok kopuk çalışıyor. Buda işletmelere zarar veriyor. Ayrıca, kamunun turizm çalışmalarında gönüllü danışmanı olmak üyelerimiz ile birlikte bölge projelerine katkı sağlamak istiyoruz. Şimdiye kadar bölgemizin turizm konusunda güçlü temsilcisi olmamış sektörden ve gelişmelerden çok uzak kalmış ve birçok sorun birikmiş. KATİD olarak bunları dillendirerek çözüm arayacağız. Karadeniz Bölgesi olarak Türk turizminin önemli bir oyuncusuyuz bunu hissettirmek istiyoruz. Saydığım birçok konuda şimdiden çalışmalara başladık. Hedefimiz mevcut turizm alanlarının etkin ve sürdürülebilir kullanılması, turizm alternatiflerinin çeşitlendirilmesidir.