Orhan Kavala: “Bodrum, özelliklerini bozmadan büyümeli”

TOURISM TODAY TUNCAY SEVİNBodrum Turistik Otelciler ve İşletmeciler Derneği (BODER) Genel Sekreteri Orhan Kavala ile Bodrum turizmini masaya yatırdık. Söyleşimizde planlamanın önemine dikkat çeken Orhan Kavala, yapılacak doğru planlama ile Bodrum’un çok daha iyi yerlere gelebileceğini söyledi. Bodrum’daki yatırımları da değerlendiren Kavala, “Bodrum’un özelliklerini bozmadan büyümesi lazım” dedi.İyisi ile kötüsü ile 2014’ü geride bıraktık. 2014 yılı Bodrum için nasıl geçti?2014, Bodrum için beklentilerin tam karşılığı olmamakla birlikte bir önceki sene seviyelerinde sonuçlandırdı. Şimdi 2015’e göre hazırlıklar yapıyoruz.2015 nasıl geçecek? Öngörünüz nedir?2015’i konuşmak için daha erken. Çok değişken bir yıl olacak gibi görünüyor. Çünkü olaya global bakmak lazım. Bazı fuarlardan aldığımız haberlere göre örneğin Mısır boş koltukları karşılıyor. Bu durum tur operatörlerin hoşuna giden bir durum. Dolayısı ile tercih sebebi oluyor. Kıbrıs için de indirimler söz konusu. Türkiye’nin özellikle Rus ve Ukrayna ile çalışan bölgeleri için ciddi bir sıkıntı olacak. Bunu görmek için uzman olmaya gerek yok. Çünkü genel akış öyle görünüyor. Dolayısı ile konaklamadaki arkadaşlara tavsiyem 2015 için yapacakları planlamalarda Temmuz ve Ağustos aylarını yumuşak geçişlerle yapabilecekleri bütçelerle yapmalarını yararlı görüyorum. Farklı bir davranışta bulunurlarsa bütçelerin tutmama durumu var. Bu da sezon ortasında gereksiz bir paniğe neden olacaktır. Planlamayı doğru yaparlarsa ve dünya gerçeklerini göz önünde bulundururlarsa sıkıntının boyutları belki nötr hale gelebilir. Olağan olabilecek şeylerin planlanması da bir takım şeylerin gerçekleşmesi hayal olarak kalır. Benim tahminim 2015 yılı zor geçecek gibi görünüyor. İyi planlayanlar, iyi yönetenler, iyi pazarlayanlar, iyi algılayanlar, iyi bütçe yapanlar 2015’ten hakkı ile çıkacaktır. Eğer daha akıllı davranırlarsa en kötü şartlarda geçen seneki periyodu tutturacaklarını düşünüyorum. Müşteri psikolojisini iyi anlamak lazım. Çok olgun planlamalar yapılmalı.Bodrumlu turizmciler Bodrum turizminden ne kadar memnun?Bodrum’da turizmden yüzde yüz memnun olmak mümkün değil. Bu Türkiye geneli için de geçerli. Çünkü bizler sezonluk çalışıyoruz. 6 ay çalışıp 6 ay çalışmıyoruz. Burada personel sıkıntısı var, planlama sıkıntısı var, devamlılık sıkıntısı var, reklamasyon sıkıntısı var, pazarlama sıkıntısı ve bütçe yapma sıkıntıları var. Bu sıkıntıların hepsi aşılamaz mı? Bence aşılabilir. Bugün çok kısalmış olan sezon yani önceden dolu dolu 6 ay olan sezon 4-5 aylara bazen 3 aylara düşebiliyor. Bunu düşürmek de yükseltmek de bizim inisiyatifimizde olan bir durum.Peki, Bodrum bundan sonra ne yapmalı?İç ve dış piyasada çok doğru planlama yapmak lazım. Plansız olmaz. Lafla olmaz. Mutlaka sonuçları yüzde 90 tahmin edilebilir planlamaların yapılması lazım. Hayal ile hiç olmaz. Bunu aşmak için de bence biraz önce dediğim gibi planlamaların ve bütçelerin iyi yapılması lazım. Öncelik planlamada. Bu yapılırsa Bodrum’un Türkiye’nin geneline göre daha avantajlı olduğuna inanıyorum. Dediğim gibi eskiden rakip dışarıdayken bugün o rakip içeride de olma ihtimali belirir. O zaman Bodrum’un hem dış pazarlardaki satış planlama hem de iç piyasadaki satış planlama ve organizasyonunun çok iyi yapılması gerekiyor.Bodrum, Türkiye genelindeki turizm merkezlerine göre farklı bir destinasyon. Bodrum bu farklılığını kullanabiliyor mu?Bodrum bu farklılığını kendi kendine kullanabiliyor. Ama Bodrum’un bu farklılığını daha da ileriye götürmek mümkün. Ufak tefek hamleler yapılabilir. Bunu ileriye götürmek için tabi ki kamuya çok büyük görev düşüyor. Kamusal kuruluşlara ve seçilmişlere, STK’lara büyük görev düşüyor. Artı profesyonel yöneticilere de önemli görevler düşüyor. Bu bir kişinin vereceği bir karar değil. Dolayı ise bu bir bütündür. Bu bütünün parçalarının puzzle gibi yerine oturması lazım. Bodrum, Türkiye genelinde en avantajlı yer. Bodrum’un, Türkiye’nin yaşamış olduğu bir takım sıkıntılardan daha az etkilenebileceğini zaman zaman gördüm. En kötü dönemlerde bile Bodrum çıkış yolunu buldu. Önemli olan herkesin yolunu bulmasıdır.Bodrum turizmi için son birkaç yıldır agresif bir tanıtım çalışması var. Bunun dönüşümünü alabilir musunuz?28 tane fuara katılıyoruz. Bu fuarların hepsinde geri dönüşler alıyoruz. Bilinmeyen yerlerde Bodrum tanıtılmış oluyor. Bodrum’u tanıyan bölgeler sürekli gelmeye başlıyor. En basit örnek St. Petersburg’dur. İlk gittiğimiz zaman Bodrum’un nerede olduğunu bilmiyorlardı. Şimdi oradan direkt uçaklar geliyor.Bodrum otelleri istenilen fiyatlardan pazarlanabiliyor mu?Bodrum’un yaptığı bir hata var. Bu hata Türkiye genelinde yapılan bir hatadır. Herhangi bir ticaret yaparken arz ve talep dengesini doğru tutmalısınız. Malınızın kolay elde edilemeyen bir şekilde sunulması lazım ki değerini bulsun. Bugün Türkiye’nin en büyük kayıplarından biri Avrupa’da bile emsalleri olmayan tesislerin 4’te biri fiyatına satılmasıdır. Bu benim içimi çok acıtıyor. Arz ve talep dengelerini biraz kurabilsek yani talebi arzın üzerinde tutabilsek hem sezon genişler hem de fiyatlarımız o zaman gerçek değerlerine yanaşır. O zaman hizmet kalitesi artar, müşteri memnuniyeti artar, döviz artar. Bunların hepsinin üst üste gelmesi Türkiye için artıdır.

Bodrum’a son yıllarda ciddi bir turizm yatırımı yapıldı ve bu yatırımlar devam ediyor. Bu yatırımları nasıl değerlendiriyorsunuz?

Bodrum’un karakteristik özelliği Antalya gibi değil. Bodrum’un özelliklerini bozmadan büyümesi lazım. Çok büyük tesisler, çok lüks tesisler, çok geniş alanlara yayılmış tesisler dünyanın her yerinde var. Bodrum’un normal turistik yapısını irdelerseniz ona benzer bir yapılaşmayı başka bir yerde bulamazsınız. Yapılaşmamız çok farklı. İnsan yapısı karakteri de çok farklıdır. Klasik otelciliği Bodrum’a adapte ederseniz kimseyi kandıramazsınız. Bodrum’un özelliğini koruması lazım. Bodrum, bu özelliklerini korursa Türkiye’de ve dünyada doğabilecek krizlerin hepsinden en az zararla çıkar. Aksi taktirde herkesin çektiği sıkıntıları yaşarız.

Bodrum sizce tam anlamıyla bir marka oldu mu?Bodrum’u marka yapan değerler zaten var. Ve bunlar bugün yapılmadı. Uzun seneler birikimlerimizden meydana gelen bir markalaşmadır bu. Bu nedenle bu markayı bozmamak daha da yüceltmek lazım. Bunu yapabilmek için de Bodrum’un özelliklerini korumak lazım. Bunu sağlayamazsanız markanın değer kaybetmesine neden olursunuz. Bu daha zararlı bir durum.