Turizm sektörü krizi fırsata çevirebilecek mi?

Gazi Üniversitesi Rektörlük Mimar Kemaleddin salonunda "Turizmde Krizden Fırsata: Yaklaşım ve Stratejiler " adlı turizm forumu, kamu ve özel sektör temsilcileri, akademisyenler ve öğrencilerin katılımı ile 20 Nisan 2016 tarihinde gerçekleştirildi.

Sosyal, ekonomik ve siyasal sorunlardan kolayca etkilenen, kırılgan bir yapıya sahip olan turizmin durumunu konuşmak üzere söz konusu forum düzenlendi. İki turda gerçekleştirilen konuşmaların ilk turunda; mevcut durum analizi, ikinci turunda ise krizinden nasıl çıkılacağı, krizi fırsata dönüştürmenin yolları, yaklaşım ve stratejilerinin konuşulduğu forumda, konuşmacılar; Türkiye Seyahat Acenteleri Birliği (TURSAB) Genel Genel Sekreteri Çetin Gürcün, Türkiye Otelciler Federasyonu (TÜROFED) Genel Sekreteri Savaş Çolakoğlu, Türkiye Rehberler Birliği (TUREB) Başkanı A. Zeki Apalı, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Tanıtma Genel Müdürü İrfan Önal, Uluslararası SKAL Dernekleri Federasyonu (USDF) Türkiye Başkanı Can Akşit, Deniz Turizm Birliği Başkanı Hakan Tellioğlu oldu.

Konuşmacılar, kriz ortamının en iyi şekilde değerlendirilerek, mevcut sorunların çözümüne yönelik adımlar atılması, stratejiler geliştirilmesi ve koordineli bir şekilde kamu ve özel sektör işbirliğinin sağlanması gerektiği konuları üzerinde yoğunlaştı.

Forumun açılış konuşmasını, Turizm Fakültesi Dekan Vekili Prof. Dr. Azize Hassan yaptı. Konuşmasında ülkemizin gelen turist sayısı bakımından altıncı, turizm gelirleri açısından ise 12. sırada yer aldığını ifade ederek turizmin önemine dikkat çekti. Konuşmasında Doç. Dr. Ozan Bahar'ın "Teröre inat yaşam, teröre inat turizm" sözüne atıfta bulunarak mevcut durumu özetledi. Gazi Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Süleyman Büyükberber; Türkiye'nin en köklü turizm fakültesi olan Gazi Üniversitesi Turizm Fakültesi'nin her yıl önemli etkinliklere ev sahipliği yaptığını ve yapmaya devam edeceğini ifade etti. "Turizmdeki hızlı büyümenin getirdiği yorgunluk, bugünkü durumun bir nedenlerinden biridir ve bu konu üzerinde de durulması gerekmektedir" diyerek sözlerini bitirdi.

ÇALIŞTAYLAR SÜRECEK ANTALYA'YA OFİS AÇILACAK

T.C. Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Hüseyin Yayman ise turizmde 1980'li yıllardan itibaren sessiz bir devrim yaşandığını vurgulamıştır. 2023 yılı turizm stratejisi bağlamında 50 milyar gelir ve 50 milyon turist sayısı beklediklerini, şuan dünyada gelişmiş 12. ve Avrupa'da da altıncı gelişmiş ekonomik ülkesi olduğunu ifade ederek gelecekten umutlu olduğunu belirtti. Sektördeki bütün paydaşlarla sürekli bir araya gelerek sektörün durumunu konuştuklarını, yönetişim anlayışı ile şimdiye kadar gerçekleştirilemeyen faaliyetleri gerçekleştirmeyi planladıklarını ifade etti. Yayman, "Bunun bir örneği olarak; Karadeniz bölgesinde ilk defa Trabzon'da kültür turizmi çalıştayı yapılarak Karadeniz bölgesinin dünyada nasıl tanıtılabileceği tartışıldığını belirtti. Kapadokya'da tüm paydaşların katıldığı bir çalıştay yaparak o bölgedeki sorunlarını ve geleceğe dair perspektiflerini konuşulduğunu ifade eden Yayman, Hatay, İzmir, Edirne gibi pek çok yerde çalıştay yapacaklarını ve turizmle ilgili, el birliği, takımdaşlık ve duygudaşlıkla meselemizi ele almak durumunda olduklarını söyledi.. Yayman, "Türkiye'de inanç, kültür ve spor turizmi konularında da dev adımlar atılmasını bekleyerek, bu konuları masaya yatırıyoruz. Turizmde olduğu gibi sanayi, ilim, akademik, ticari alanlarda da bunu sağlayabiliriz. Bakanlık olarak sağlık, spor turizmi birimlerini bakanlıkta kurmak üzere çalışmalara başladık. Antalya'da kültür turizm bakanlığının ofisi açılacaktır. Sektörün sorunları Türkiye'nin meseleleridir. Biz bu anlayışla, proaktif bir şekilde geleceğe yürüme çabası içindeyiz. Bunun yanında hükümetimiz turizm sorunlarını tolere edebilmek, sektöre öz güven vermek için acil eylem ve teşvik paketi açıklamıştır. Bunun yanında turizm istihdam paketleri de bakanlık tarafından açılmıştır" dedi. Yayman şunları kaydetti: Türkiye'de ekonomi demokrasi paketleri açıklandı ama ilk defa kültür paketi 21 Nisan 2016 tarihinde Ankara Palas Otelde açıklanacaktır. Türkiye'nin tüm değerlerini dünyaya tanıtmak istiyoruz, çünkü Türkiye'den yayılacak barış mesajları oldukça önem taşımaktadır. Bölgede yaşanan istikrarsızlık karşısında devletimiz tüm birimleri ile bir istikrar yeri olmaya devam edecek. Bölgede yaşanan istikrarsızlık karşısında devletimiz tüm birimleri ile bir istikrar yeri olmaya devam edecek."

"BAKANLIK VE SEKTÖR ARASINDA BAĞLAR SIKI DEĞİLDİ"

Forumun açılışını yapan, Turizm Akademisyenleri Derneği Başkanı Prof. Dr. Muharrem Tuna, turizmdeki mevcut duruma ilişkin bilgiler vererek, krizleri çözmenin temelinde bu tip durumları doğru bir biçimde teşhis ederek gerekli müdahalelerin anında yapılması gerektiğini ifade etti. Daha sonra, sözü ilk konuşmacı olan Türkiye Otelciler Federasyonu (TÜROFED) Genel Sekreteri Savaş Çolakoğlu'na devretti. Savaş Çolakoğlu, her kriz bir fırsattır diyerek sözlerine başladı. Ve şunları dile getirdi: "Bakanlıkla sektör arasında bağlar çok sıkı değildi, ancak bu kriz bakanlık ile özel sektörü bir araya getirdi ve bizim için bir fırsat doğurmuş oldu. Biz bakanlıkla her hafta bir araya gelerek durum değerlendirmesi yapıyoruz bu durum umarım ki Türkiye turizmine faydası olur.

ORTALAMA KAYIP YÜZDE 22

Turizm 80'li yıllardan günümüze kadar çok hızlı gelişti. Bu süreç içerisinde iki kriz atlattık 1999 ve 2005 bu dönemlerde %18 ve 20 oranlarında gelir ve turist kaybı yaşadık, ancak sonrasında hızlı bir ivme kazandık. 2014 yılı 2015 yılına kısasla çok kaybımız olmadı ancak gelir anlamında %8 olarak biraz daha fazla daralma oldu. Ancak dünyadaki konjonktürel yapı ve terör ortamında insanların seyahat alışkanlıklarından vazgeçmesi söz konusu ancak tüm olumsuzluklara rağmen Türkiye'deki turizm geliri ve turizm sayısında kimi bölgelerde %18 kimi bölgelerde % 20, İstanbul için yüzde 28 ve ortalama %22'lik bir kayıp söz konusudur. Dünya turizm sektöründe bir durgunluk söz konusu bizim ise 2016 hedefimiz yüzde 20'lik bir kayıpla kapatmak. Bu şekilde 2016'yı kapatırsak kayıp olarak değerlendirmeyeceğiz. Gelir olarak dünyada 10' u zorluyoruz sayı olarak 6. sıradayız ve bu nedenle dünyanın Türkiye gibi bir turizm bölgesinden vazgeçmesi mümkün değil. 4 milyon Rus turisti Avrupa'da ağırlayacak bir ülke yok. Kapasiteleri dolmuş durumda bu nedenle 2 milyon Rus turizm ağırlamayı bekliyoruz. Türkiye üzerinden bir algı ve kara propaganda yapılmakta biz bu algıyı; sadece Kültür ve Turizm Bakanlığıyla değil Avrupa birliği ve Dış İşleri gibi diğer bakanlıklarla ortak çalışarak değiştirme ve 2016 yılını az zararla kapatarak, gelecek yıllarda durumu düzeltebiliriz diye düşünüyorum."

"GÜVENSİZLİK ORTAMI YARATILMAYA ÇALIŞILIYOR"

Uluslararası SKAL Dernekleri Federasyonu (USDF) Türkiye Başkanı Can Akşit ise turizmin önemine dikkat çekerek, Türkiye üzerinden yapılan operasyonu ve karalama söz konusu olduğunu ifade etti. Akşit, "Benzer terör olayları, Avrupa ülkelerinde de yaşanmakta ancak bu ülkelere bakış açısı bizimle aynı değil, o yüzden biz mevcut durumda, yaşanılan şeylerin propagandasını iyi yaparsak krizi fırsata çevirebiliriz. Ben yaşanan krizin kısa sürede kapanacağına ve eski seviyeye geleceğine inanıyorum. Türkiye'de G20 gibi çok önemli organizasyonlar yapılıyor, güvenli olmasaydı bu gibi önemli organizasyonlar yapılmazdı. Ancak Türkiye'de bir güvensizlik ortamı yaratılmaya çalışıyorlar. Birlik ve beraberlik içinde hareket edersek sorunlar en kısa sürede aşılacağını düşünüyorum" dedi.

"BAKANLIĞIN BİR FERDİ OLARAK ÇOK UMUTLUYUM"

Kültür ve Turizm Bakanlığı Tanıtma Genel Müdürü İrfan Önal, sözlerine, "Krizi nasıl fırsata çevireceğiz?" diyerek başladı. "Sayın bakanımızın da belirttiği gibi bunu bir şekilde fırsata çevirerek turizm sektörümüzün sorunlarını çözerek başka bir seviyeye atlamak için bir ortam yaratılması gerektiğini düşünüyorum. Turizm son 30 yılda turizm açısından dünyada geliştirdiğimiz bir mucizeydi. Kamu ve özel sektör işbirliği ile 80'lerde gelişen ilk adımın tamamlayıcısı ve turizmi bir sonraki adıma taşıyacak olan turizm stratejisi belgesidir. Strateji ve koordinasyon özellikle turizm sektörü için önemlidir. Stratejinin olmaması ve politikalarla desteklenerek tüm enerji ve birimlerle koordine edilmediği taktirde başarılı olunması mümkün değildir. Kriz ortamının gündemde olması ve tartışılıyor olması çok önemli bir eşiğin atlandığının işaretidir. Ben bakanlığın bir ferdi olarak çok umutluyum" diye devam etti.

TÜRKİYE'DEN VAZGEÇME DURUMLARI YOK

Türkiye Seyahat Acenteleri Birliği (TURSAB) Genel Genel Sekreteri Çetin Gürcün; "Bir musibet bin nasihatten iyidir" diyerek sözlerine başladı. Gürcün, "Türkiye'de turizm çok hızlı gelişti, sokakta herkes turizmin ülke için ne derece önemli olduğunu konuşuyor. Dolayla kriz ilk etapta ülkenin turizmi daha doğru anlama ve değerini bilmeye faydası vardır. Kitle turizminin gelişmesi sırasında birçok tur operatörü Türkiye'de yatırım yaptı bu nedenle, elleri taşın altındadır ve Türkiye'den vazgeçme durumları yoktur. Sektör olarak hepimizin ne kadar aktif ve konulara ne kadar hızlı tepki verdiğimizin bir göstergesidir bu kriz. Türkiye sahip olduğu imkân ve değerleri ile turizm cenneti olarak vazgeçilecek bir ülke değildir. Terör bir ölçüde başarılı oldu, ancak dünyanın bir araya gelerek bu sorunun üstesinden gelinmesi gerektiği de anlaşılmış durumdadır" diyerek sözlerini bitirdi.

"EN ÇOK REHBERLER ETKİLENDİ"

Deniz Turizm Birliği Başkanı Hakan Tellioğlu, "Turizm Bakanlığı 1991 yılında kurulmuştur ve deniz turizm birliği sektörü geliştirmek, rekabet gücünü, artırmak ve birlik sağlamak amaçları vardır. 2015 yılına kıyasla %20 düşüş vardır ancak marinaların kapasitesi dolu şu anda. Bizim için belirleyici olan 2016 yılıdır" diye konuşurken; Türkiye Rehberler Birliği (TUREB) Başkanı A. Zeki Apalı ise "Kriz ortamı en çok ve doğrudan biz rehberleri etkiledi. Destek paketinde rehberler biraz dışarıda kalmıştır. Kriz ortamı iyi değerlendirilip sorunlar zamanında çözülürse, ciddi sıçrayışlar yapılabilir. Meslek kanununda yer alan derslerin okutularak, turizm eğitimi veren kurumların niteliklerinin artırılması gerekmektedir" dedi.