COP31 ve otelcilik: Sahne süresince mi sürdürülebilirlik?
Antalya’daki COP31’de duyulan çağrılardan biri “Less talk, more action.” Daha az söz, daha çok eylem. COP31 Başkanlığı da taahhütlerin somut ve izlenebilir ilerlemeye dönüşmesini istiyor. Türkiye’nin ev sahipliğindeki zirvede bu çağrının bu kadar açık dile getirilmesi pek tabii ki çok değerli. Otelcilikte karşılığına ise gelin birlikte çıplak gözle bir bakalım.
1987 tarihli BM Dünya Çevre ve Kalkınma Komisyonu (WCED) Brundtland Raporu’nun sürdürülebilir kalkınmayı dünya gündemine taşımasının üzerinden neredeyse kırk yıl geçti. Bugün bir sektör panelinde sürdürülebilirliğe değinmemek neredeyse ayıp sayılıyor. Otelin bütçesinde o başlığı atlamak ise hâlâ daha kolay.
Tam da bu noktada cesaretle ifade etmek gerekir ki, tüm dünyanın içinden geçtiği siyasi, ekonomik, sosyal (ve de psikolojik) türbülanslı, tabiri caizse bu “tünel” dönemde, kurum/otel üst düzey yönetimleri projektörlerini gelir yaratma kalemleri üzerine her zaman olduğundan çok daha fazla çevirmeye devam ediyor.
Sürdürülebilirlik uygulamaları ise yıl bütçelerindeki gider kalemleri içerisinde kendilerine halen yer bulmaya çalışıyor. Bu uygulamalar bütünü, çoğu zaman, ilk yatırım maliyetleri yada gerektirdikleri zaman/işgücü/efor ihtiyaçları dolayısıyla maliyet düşmanı olarak görülüyor. İşletme yönetimleri pek çok diğer başlıkta yaptıkları gibi “salt maliyet” gözlüklerini “fayda maliyet” gözlükleri ile değiştirmeden kısır bir döngü içerisinde, kendilerine göre “istemeden de olsa” sürdürülebilirlik uygulamalarına yeteri kadar yada hiç rol vermiyorlar.
Çinli filozof Feng Youlan, Konfüçyüsçü düşünceyi açıklarken insanın yapması gerekeni, onu yapmak ahlaken doğru olduğu için yaptığını söyler. Otel işletmeciliğinde de bunun gündelik bir karşılığını şöyle ifade edebiliriz: “Sürdürülebilirliği bir sorumluluk olarak görmek, kimse sormadığında da gereğini yapmaktır.”
Evet, COP31 hoşgeldi, sefalar getirdi. Şimdiye kadar geçirdiğimiz aşamaları ve evreleri sorgulamak için tam zamanı. Yukarıda bahsettiğimiz ve kritize ettiğimiz çoğunluk grubun karşısında duran ve yıllardır bu işe kaynak ayıran, uygulamalarını adapte eden ve sonuçlarını paylaşan azınlık kurum ve otellerimize de yine resmin bu tarafında özellikle vurgu yapalım. Zirve her ne kadar dayandığı temel felsefe, ilkeler ve hedefleri açısından kritik bir değer taşıyor olsa da, deja vu hissi veren fazlaca konuşmalar içermek yerine Antalya’nın dünya turizm ligindeki yerini yol almış işletme deneyimleriyle daha fazla anlatan bir platforma dönüştürülebilirdi.
Bu işletmelerin sahada hangi çözümleri geliştirdiğini dinlemeliydik. Misafir gecesi başına su tüketimini ölçmeye başladığınızda ne fark ettiniz? Mutfakta en çok hangi ürünün çöpe gittiğini gördünüz ve üretim planında neyi değiştirdiniz? Enerji verimliliği için bütçeye ne koydunuz? Sezon yoğunlaştığında ekibiniz bu uygulamaları nasıl sürdürdü?
Evet, konu belli. Burada tarihe bir not daha düşelim. Artık; “ölçmeliyiz”, “azaltmalıyız”, “yatırım yapmalıyız” söylemlerinin yerini “ölçtük”, “denedik”, “değiştirdik”, “şu sonucu aldık” diyen paylaşımlar almalı. İşin devamı da anlatılmalı. “Denedik, beklediğimiz sonucu alamadık, uygulamayı şöyle değiştirdik.” anlatıları paylaşılmalı. Bu deneyimler yıl sonu sürdürülebilirlik raporlarının sayfalarından çıkıp benzer kararları vermeye çalışan işletmecilere de ulaşmalı.
Tecrübeyle sabit. Bu deneyimleri paylaşmadığımızda aynı çevreler birbirini ağırlamaya, benzer konuşmalarda birbirini alkışlamaya ve bir sonraki zirvede yeniden buluşmaya devam edecek. Geriye de birkaç günlük ömrü olan mikrofon kahramanlıkları kalacak.
Otelcilikte sürdürülebilirliğin asıl sınavı, ortada bir zirve yokken verilen kararlardadır. Bütçe daraldığında hangi yatırım yine de yapılıyor? Sezonun en yoğun günlerinde hangi uygulama sürdürülüyor? Gelecek zirvelerde paylaşmaya değer olan, bu kararların otellerde ve diğer turizm işletmelerinde neyi değiştirdiği olacak.
Bugün için son söz: Sürdürülebilirliğin ömrü, mikrofonun açık kaldığı süre kadar olmamalı.
Erdal DALKILIÇ







