Gümüşhane'ye 72 kilometre uzaklıktaki Dumanlı köyü sınırlarında, Rumlar tarafından 17'nci yüzyılda kurulduğu bilinen 7 mahallenin yer aldığı Santa Antik Kenti, taştan inşa edilen tek katlı yapılarla ve her mahalledeki birer kiliseden oluşuyor. Geçmişi Orta Çağ'a kadar uzanan bölgede, 'Gökyüzüne yakın saklı kent' diye de bilinen arkeolojik doğal sit alanı Santa Antik Kenti'ndeki harabeler, ulaşım zorluğu çekilmesi nedeniyle bakımsız kaldı. Rum sivil mimarisine özgü eserleri barındıran ve bugüne kadar ayakta kalan yapılar, son yıllarda define meraklılarının kazıları ile tahrip edildi. Santa Harabeleri'nin hasar gördüğü bölgede defineciler tarihi kemer köprülere yöneldi. 2 gün önce aynı bölgede yakalanan 4 kişinin yaptığı kaçak kazıda zarar gören Sırganlı kemer köprü de yıkılma tehlikesi ile karşı karşıya kaldı. Vatandaşlar köylerine dadanan define avcılarına tepki göstererek, tarihin yok olmaması için önlem alınmasını istiyor.
SANTA HARABELERİ
Doğu Karadeniz'deki Rum-Pontus Devleti'nin kültürel mirası olan Santa Antik Kenti'nin 17'nci yüzyılda inşa edildiği biliniyor. Rumların bölgeden 1923 yılında göç etmesiyle kaderine terk edilen harabeler, Gümüşhane'ye 72, Trabzon'a ise 42 kilometre uzaklıkta; Gümüşhane'nin Dumanlı köyü sınırlarında yer alıyor. Rum sivil mimarisine özgü eserleri barındıran ve 1999'da arkeolojik doğal sit alanı ilan edilen Santa Harabeleri, 7 mahallede taştan inşa edilen tek katlı konutlardan ve her mahalledeki birer kiliseden oluşuyor. 1700-1900 yıllarında 5 bine yakın kişinin yaşadığı antik kentteki harabeler, ulaşım zorluğu nedeniyle az sayıda yerli- yabancı turist tarafından ziyaret ediliyor. Santa Harabeleri'nin turizme kazandırılması için proje geliştirildi.




