Emre Tatar, İran pazarını analiz etti

TOURISM TODAY

Rusya ve Avrupa pazarındaki açığı azaltmak için en önemli pazarlardan birinin İran olduğunu söyleyen Emre Tatar, “Davulun sesi uzaktan hoş gelebilir ama bu pazarda ciddi siyasi sorunlara gebe. İran çok yakından takip edilmesi ve sıcak temasta bulunulması gereken bir pazar” dedi.

İşte Emre Tatar’ın 2016 İran pazar analizi:

“Rusya ile yaşanan uçak krizi neticesinde meydana gelen siyasi sorunlar ile bu sene büyük bir kayıp beklenmekteyiz. Bu gelişmelerin hemen ardından Hollanda fuarının ilk gününde Sultanahmet’te yaşanan canlı bomba saldırısı ile birlikte Avrupa pazarında da durağan bir döneme girdik.

Tüm bunların sonunda gerek otelciler gerekse acentecılar farklı ve alternatif pazarlara daha da fazla konsantrasyon olmuş durumda. Bu pazarlardan biri de herkes tarafından konuşulan ve çok hareketli bir pazar olan İran oldu. Geçtiğimiz senelerde bu pazara çok fazla kontenjan ayırmayan, ayırmak istemeyen, çok fazla ilgi göstermeyen, pazar paylarımızı bozmayalım mantığıyla hareket ederek bu pazara yabancı olan hemen hemen tüm otelciler İran’a bu sene daha fazla ilgi duymak zorunda.

2016 sezonunda öyle tahmin ediyorum ki büyük bir çoğunluk pazar paylarını çok dikkate almayacaktır. Son yıllarda ilgi çeken İran-Tahran’da bu sene birçok otelci arkadaşım ve dostumuzla fuara katıldık. Tahran’daki turizm fuarı diğer fuarlara göre tüketicinin çok ziyaret ettiği bir fuar olmaması dikkat çekiyor. Tamamen profesyonellere yönelik bir fuar ortaya çıkmış. Otelci, yurtiçindeki temsilci acentacılar, İran'daki tur operatörleri ve satışları yapan alt acenteler bir araya gelebiliyor.

Katıldığımız bu fuarda özellikle Nevruz dönemindeki uçak permi izinlerinin tam olarak verilmediği ilk gelen kritik notlar arasında. Özellikle bildiğimiz üzere geçtiğimiz ay Suudi Arabistan ile kriz yaşayan bir İran var. Son günlerde basında da sürekli haberi çıkan Suudi Arabistan’ın ülkemiz ile yakın temas halinde olması İran hükümetinden Türkiye’ye karşı bir ön yargı oluşturmuş durumda.

Yıllardır uygulanan ambargo nedeniyle İran'daki tatile çıkan tüketiciler ağırlıklı olarak Dubai ve ülkemizi ziyaret etmekteydi. Fakat fuarda şunu öğrendik: Dubai’ye charter uçakların kaldırılması ve sadece tarifeli uçakla seyahat etme şartı dikkat çekiciydi. Bu durum aslında ülkemizin lehine bir durum. Fakat başka bir kriz bu noktada ortaya çıkıyor. İran sivil havacılık, Türk bayraklı uçaklara permi iznini tam olarak vermemiş. Hemen arkasından üçüncü büyük sürpriz de İran'ın tatile çıkan tüketicilerine İran medya kanallarının Rusya'ya tatile gidin tavsiyesinde bulunulmasıydı. Son günlerde gerek yazılı gerekse görsel İran basınında ‘Türkiye'de güvenlik sorunu var’ uyarıları karşımıza çıkmakta. Yani uluslararası siyasi sorunlar İran pazarına da sirayet etmiş durumda. Birbirlerine yakın olarak hareket eden ve temaslarda bulunan Rusya ve İran ülkelerinin ilişkileri ülkemize gelecek olan ve umutla bakılan İran pazarını da etkilemiş gibi görünmekte. Özellikle Nevruz döneminde Türk bayraklı uçaklara sivil havacılık tarafından yeterli koltuk izni çıkmaması durumunda bir önceki seneye göre Nevruz’da düşüş olacak söylentileri var. Her ne kadar Rusya’ya tatile gidin (Özellikle Soçi) tavsiyesinde bulunulsa da hiçbir destinasyonun ülkemizdeki hizmet kalitesini veremeyeceği kesin. Yani demek istediğim şu ki eğer istediğimiz koltukta izin alınabilirse pazarda bir sıkıntı olmaz hatta artış bile olur.

Şu anda zaten hükümetimiz tarafından pazara da uçak desteği verilmekte ama sorun İran sivil havacılık ile istenilen ve planlanan uçak sayısının anlaşılamaması yönünde. Bu konudaki sektör temsilcisi büyüklerimiz ve bakanlığımız birlikte hareket ederek bu krizi aşabileceği inancındayım. Eğer biz bu krizi aşamazsak Nevruz dönemindeki kaybı hepimiz hissedeceğiz. Şu anda planlanan tüm uçakların permilerinin çıkmaması tur operatörlerini satış yaparken endişe ettirmekte. Zira planlanan koltuk sayısı kadar satış yaparsa ve bu uçakların hepsi kalkmazsa çok büyük bir kaos olacak. Bu da Nevruz öncesi tur operatörlerinin temkinli satış yapmasına neden olmakta.

2016 sezonunda herkesin umutla baktığı iç pazar, İran ve diğer Ortadoğu pazarındaki ülkeler ortada. Bu sene olacak muhtemel başka pazarlardaki kayıpları azaltmak amacıyla bu pazarlara bel bağladığımızda buradaki krizleri aşmak için hükümetimizin ciddi desteğine ihtiyacımız var.

Önümüze çıkan bir başka konuda bundan iki ay önce tümen dolar paritesi 3750 rakamına yaklaşmışken şu anda 3400 seviyelerine gelmesi. Evet, bu durum aslında lehimize yani tüketicinin alım gücü artıyor fakat tüketiciyi de beklemeye itiyor. Tatile çıkacak olan insanlar kur daha da düşerse paketler daha da azalır fikri ile satın alımlarını bekletmekte.

İran pazarı tıpkı iç pazar gibi özellikle haziran, temmuz, ağustos ve eylül aylarında çok etkin. Genellikle son dakika alımları ile ön planda olan bir pazar. İran nüfusu ülkemizle hemen hemen aynı. Ambargonun kalkmasıyla İranlı tatilciler Avrupa’ya da seyahat edecektir. Bugüne kadar Avrupa'ya gidemediklerinden ötürü sürekli ülkemize yoğun ilgi gösterdiler. Bazı tatilciler biraz da Avrupa'yı görelim mantığı ile hareket edecektir.

Fuarda Yunanistan'ın stant açması çok ilgi çekici idi. Akşam otelimize geldiğimizde Yunanlı otelcilerin ve acentecilerinin otelde ayrıca bir workshop düzenlediğini de gördük. Bu da yukarıda bahsettiğim gibi Avrupalı turizmcilerin İran’a olan ilgisinin başladığını göstermekte.

Bu sene başta Avrupa ülkeleri olmak üzere iç pazarda da olan misafirlerin fiyat düşebilir beklentisi İran pazarında da görülmektedir. Ülkemizde olan mevcut durumdan her pazar haberdar. Doğal olarak ticaretin genetiğinde olan Arz/Talep dengesi fiyatları yükseltebildiği gibi bu gibi durumlarda da fiyatların inme beklentisi algısını oluşmaktadır. Avrupa pazarında başta Almanya olmak üzere ilk beklenti ülkede olan güvenlik endişeleri. İran medyasında da özellikle Antalya’da eylemler olabileceği şeklinde konuşulması da bu pazarda diğer Avrupa pazarlarına göre azda olsa endişenin olduğunu hissediliyor.

Özellikle bu pazarda uçakların direk Antalya’ya uçamaması da pazardaki büyümenin hızını yavaşlatıyor. Bu durumun ileriki dönemlerde aşılması halinde daha da ciddi satışlar gelebilir. Ama bu durum İran’ın kendi içinde aldığı kararlar ve yaptırımlar. Bunu ancak uluslararası ilişkiler ile çözebiliriz ve ikna olacak taraf İran. Bunun için de sanki zamana ihtiyacı var.

İşi özetleyecek olursak; Rusya’dan oluşacak büyük kaybın zaten başka pazarlarda hemen bu yıl kapatılması mümkün değil. Bu büyük bir kayıp. Rusya, Antalya’nın lokomotif pazarlarından biri. Avrupa ve Almanya’da olan tedbirli bekleyiş, güvenlik problemlerinin aşılması ve zaman içinde gündemden düşmesi ile sona erecektir. Olayların gerçekleştiği dönem özellikle Almanya, Hollanda, Belçika, İngiltere gibi ülkelerin erken rezervasyonda en çok satış yaptığı aylara denk gelmesi birçok hesabı alt üst etmiş durumda. İç pazar bu açığı ancak matematiksel olarak azaltır. Bu pazarda da şu an tüketici bekleme modunda. Satış ofislerinde belirsizlik hakim. Dönemsel olarak sunulan erken rezervasyon döneminin son gününde satış çok olmaktadır. İran pazarı da bu açığı azaltmak için aday pazarlardan. Ama uzaktan görüldüğü gibi değil. Davulun sesi uzaktan hoş gelebilir ama bu pazarda ciddi siyasi sorunlara gebe. Çok yakından takip edilmeli ve sıcak temasta bulunulması gereken bir pazar. Özellikle Turizm Bakanlığı’nın bu tarzda açığı matematiksel olarak azaltmaya aday ülkelere ilişkileri sıcak tutması önemli. Duyduğumuza göre Başbakanımızın bu ülkeyi yakın zamanda ziyaret etmesi bekleniyormuş. İnşallah bu konuların da çözüme kavuşacağı inancındayım. Sektör temsilerimiz de inşallah bu ziyaretlerde bulunur ve sıkıntıdaki konuları elbirliği ile çözeriz.

Suudi Arabistan ile yakınlaşmak, umutla baktığımız İran ile ilişkilerimizi sıkıntıya sokabilir.
Rusya burada da karşımızda ve İran pazarından pay alma peşinde. Zaman her şeyi gösterecek. Ben İran pazarına hep umutla baktım. İranlı kardeşlerimiz bizi, biz de onları seviyoruz.”