Oya Narin: “Ajansın Yönetim Kurulu’nda turizm STK’ları muhakkak olmalı”

TÜROFED, TUROB ve TOBB’un da yer aldığı toplantıda bir konuşma yapan TTYD Başkanı Oya Narin, sektörün görüşlerini aktardı: “Türkiye Turizm Yatırımcıları Derneği, Türkiye Otelciler Federasyonu, Türkiye Otelciler Birliği ve kanunla kurulmuş olan TÜRSAB ve TOBB Turizm Meclisi aynı zamanda da Turizm Restoran Yatırımcıları ve İşletmecileri Derneği Türkiye’nin turizm sektörünün en önemli STK’larıdır. Bu STK’lar Türkiye adını taşımanın onurunu ve sorumluluğunu kurumlarında bugüne kadar taşımışlar ve 30 yıldır sektörümüze ellerinden gelen hizmeti vermeye çalışmışlardır. Hepimiz son 30 senedir tüm çalışmalarımızda değerli Kültür ve Turizm Bakanlığı mensuplarıyla çok güzel çalışmalar yaptık. Bu çalışmalarımızın her birinde muhakkak bir Turizm Tanıtım Fonu kurulması hususunda görüşlerimizi bildirdik. Değerli meslektaşımızın da Bakan seçilmesiyle birlikte Turizm Tanıtım Fonu’nun müjdesini duyduğumuzda hepimiz çok sevindik. Çünkü sektörümüzün çok önemli bir ihtiyacını gidereceğine inanıyorduk. Bugün de inanıyoruz. Burada değerli görüşleri sizlerle birlikte dinledik.

2018 Kasım ayında Sayın Bakanımızın ve Sayın Bakan Yardımcımızın da huzurunda bu metin üzerinde diğer STK’larla beraber bir görüşme yaptık. Sayın Nadir Alpaslan da bizlerle birlikteydi ve prensip olarak bir mutabakata vardık. Bu mutabakat içerisinde bizim önerilerimiz şunlar oldu: Öncelikle %1 ve diğer oranların son derece yüksek olduğunu fakat Bakanlık uygun görürse yapabileceğimiz bir şey olmamasına rağmen bunun kademeli olarak bir geçiş ile yapılması gerektiğini, sektörün de buna zaman içerisinde alışarak süreci yürütmesi gerektiği hususunda görüşlerimizi bildirdik.

Aynı zamanda uluslararası düzlemde kullanılan “city tax” olarak tabir ettiğimiz şehir vergisi veya benzer bir vergi sistemiyle satış fiyatının üzerine ilave edilerek, sektörün %1 veya belli bir oranda rakamı müşteriden alabilmesi için bir imkân sağlanmasını rica ettik. Bunun yanı sıra yönetim biçimi açısından tüm Türkiye adını taşıyan bu değerli derneklerin Bakanlığımız başkanlığında yönetim kurulunda olması hususunda da prensip olarak Bakanlığımızla mutabık kaldık.

Ondan sonraki süreçte biz metni görmedik ve dün itibariyle metne muttali olduğumuzda metin içerisinde bu sisteme farklı bir şekilde dâhil olduğumuzu gördük. Bu da Danışma Kurulu içerisinde diğer bütün sektör temsilcilerinin olması. Bizim Türkiye Turizm Yatırımcıları olarak görüşümüz 3. maddenin 5. bendinde muhakkak Yönetim Kurulu’nda tüm turizm STK’larının başkanlarının veya Turizm Meclisi’nin bulunarak temsil edilmesidir. Neden derseniz, kurumsal altyapıları olan bu dernekler uzun yılardır sektörün ihtiyaçlarını hissediyorlar, biliyorlar ve tecrübelerini yansıtıyorlar. Özellikle Türkiye Otelciler Federasyonu, bahsettiğimiz bölgesel dağılımı ihtiva ediyor. Yani İç Anadolu, Ege Bölgesi, İstanbul, Antalya, Karadeniz ve diğer bölgeler olmak üzere toplam 15 bölgeyi haiz bir yapılanma içerisinde ve bu yapılanmada her bir Derneğin bir başkanı ve bu başkanlar bir başkan seçiyorlar. Gerekirse Yönetim Kurulu’ndaki adet de artırılarak daha fazla katılım da sağlanabilir.

Turizm Yatırımcıları Derneği ise konaklamadan, havalimanlarına, marinalara sektörel yapılanmayı bir araya getirmekte, yatırım konularına odaklanmakta ve 50 milyar dolarlık bir portföyü temsil etmektedir. TOBB Turizm Meclisi ise hepimizin üye olduğu ve temsil edildiği bir kurumdur. Türkiye Otelciler Birliği, Marmara Bölgesini temsil etmektedir. Dolayısıyla biz, Yönetim Kurulunda muhakkak olmamız gerektiği konusunda görüş bildirmek istiyoruz.

% 1 oranına gelince. 2015-2016’da elimizde olmayan nedenlerle ortaya çıkan problemlerden dolayı gerçekleşmiş bir finansman problemimi ve yeniden ayağa kalkış süreci içerisinde, gerek tahsis sürelerinden uzatılmasından gelen, gerek imar barışından gelen, gerekse artan finansman yüklerine kaynak ayırmakta olduğumuz bu sürece ilaveten % 1 gibi, aşağı yukarı karımızdan % 6-7 gibi bir oranda etkide bulunacak bir oranı vermekte açıkçası zorlanacağımızı görüyoruz. Fakat muhakkak bu ajansın kurulmasını da önemli gördüğümüz için öncelikle önerimiz, bu kanunun yürürlüğe giriş tarihinin 1 Ocak 2020 tarihi olması ve toplanacak turizm payının net satıştan pay almak yerine turizm tanıtma vergisi şeklinde maktu olarak satış fiyatına eklenerek yabancı ziyaretçiden tahsil edilmesini öneriyoruz.

Son olarak özel sektör tarafından yapılan katkıya denk bir katkının da devlet tarafından yapılmasını önermek istiyoruz. Sektör olarak Türkiye ekonomisine yaptığımız katkıdan iftihar ediyoruz, çalışmaya da devam ediyoruz. Hepimizin hedefi Sayın Bakan Yardımcısı Nadir Alpaslan’ın da ifade ettiği gibi 70 milyar dolarların üzerine çıkmaktır. Ancak bu süreç içerisinde ayıracağımız katkının da devlet tarafından aynı oranda desteklenmesi, verdiğimiz vergilerin bu anlamda buraya bir geri dönüş ve katkı yapmasını rica ediyoruz.

Son olarak, özür diliyorum, az önceki madde son maddemiz değildi, kurulacak ajansın münhasıran tanıtım üzerine kurulması konusuna dikkat çekmek istiyoruz. Çünkü muhtemelen çoğu işletmeci ve yatırımcımız özellikle yatırım finansmanı için kullanılması düşünülen % 30 payın bir haksız rekabet yaratacağı hususunda düşünce içerisindedir. Bu ajans münhasıran turizm tanıtma amaçlı olmalıdır diye düşünüyoruz. Yatırım işlevi Cumhurbaşkanlığı Yatırım Ofisi veya kalkınma ajansları tarafından yürütülmelidir. Bu konuda ihtiyaç olduğu doğrudur ancak bir müddet sonra bu ajans bir holding haline dönüşebilir. Sektörün bunu yönetmesi de çok zor hale gelecektir.”