2015 için umut var mı?

Tourism Today / Tuncay Sevin

Antalya Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ve Akdeniz Üniversitesi Turizm Fakültesi işbirliğinde, organize edilen “2014 Yılı Turizm Sektörü Değerlendirmesi ve 2015 Yılından Beklentiler” başlıklı “2015 Turizm Haftası Paneli” Akdeniz Üniversitesi Turizm Fakütesi Nuri Özaltın Konferans Salonu’nda gerçekleştirildi. Antalya’nın ve Türk turizminin önemli isimlerinin konuşmacı olarak yer aldığı panelde 2015 yılı öngörüleri masaya yatırıldı.

Akdeniz Üniversitesi Turizm Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Akın Aksu’nun oturum başkanlığını yaptığı panelde SunExpress Satış ve Pazarlama Müdürü Emre Bahtoğlu, ICF Airports Yönetim Kurulu Üyesi Yaşar Döngel, Anex Tour Yönetim Kurulu Başkanı Neşet Koçkar, Crystal Hotels Ceo’su Umman Çetinbaş, Antalya Tanıtım Vakfı (ATAV) Başkanı Nizamettin Şen ve NBK Touristic Genel Müdürü Recep Yavuz konuşmacı olarak yer aldı.

Panelin açılış konuşmasını yapan Turizm Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Akın Aksu, 2014 yılı ile ilgili turizm istatistiklerini özetledi. Türkiye’nin önemli pazarları olan Rusya ve Almanya pazarlarını değerlendiren Aksu, Antalya’nın ilk üç ay verilerini de gözler önüne serdi.

Turizmcilerin 2014 değerlendirmesi ve 2015 yılı ile ilgili öngörüleri şöyle:

ICF Airports Yönetim Kurulu Başkanı Yaşar Döngel
“Antalya’nın 2023 hedeflerine bakacak olursak bu şehrin turizmde her sene yüzde 5 büyümesi lazım. 2014 yılında Almanya ve İngiltere dışındaki Avrupa pazarlarımızda küçüldük. Avrupa pazarına çözüm bulmalıyız. Rusya ve Almanya Türkiye'ye gelen turistlerin yüzde 55’ini oluşturuyor. Bu pazarlardaki olumsuz durumlar bizi çok fazla etkiliyor. Dünya turizmi Asya-Pasifik bölgesine kayıyor. Bu bölgelere önem vermeliyiz.

Rusya’daki ekonomik kriz en az iki yıl devam edecek. Dolar-Ruble’deki belirsizlik nedeniyle ne paket fiyatı belirlenebiliyor ne de tüketici karar verebiliyor. Denge oturmayınca insanlar pozisyon alamıyor. Bu belirsizlik de devam edecek gibi görünüyor. Rusya ayrıca iç turizmini destekleme kararı aldı. Soçi ve Kırım bize ciddi rakip olacaklar. Bu etkenleri üst üste koyarsak sıkıntı 2016-17 yılında da devam edecek gibi görünüyor. Rusya pazarında çift haneli rakamlarda gerileme beklemeliyiz. En az yüzde 10 daralma bekliyoruz bu pazardan. Rusların havalimanında yaptığı harcamalar da yüzde 47 azaldı. Bu ne demek? Gelir anlamında da geriye gideceğiz. Gelir anlamında yüzde 50’lerde gelir azalması öngörüyoruz.

2015 için Avrupa genelinde sadece yüzde 1 büyüme öngörülüyor. Almanya ve İngiltere dışındaki ülkelerden çok büyük beklentilerimiz yok. Yine Almanya ve İngiltere’ye yoğunlaşacağız. Ne yapmamız lazım? Tanıtım ve reklam çalışmalarına Avrupa’da ağırlık verilmeli. AKTOB ile Avrupa’da bir tanıtım atağına geçeceğiz. ICF Airports olarak yeni havayolları ile anlaşmalar yaptık. Ayrıca ek ilave pazarlarımız var. Antalya’ya 350 bin ek yolcu bekliyoruz.”

Crystal Hotels Ceo’su Umman Çetinbaş
“2014 bizim için verimli geçti. Sezonun sonlarına doğru Rusya’daki sıkıntılar kış sezonunda kendisini gösterdi. Pazarın ilk üç ayındaki daralma çok çok önemli değil. Kışın zaten Rusya’nın getirdiği sayılar 60-70 civarında. Aradaki farkı Almanya ile kompanse ettik. Önümüze bakarsak şu anda Ruble-Dolar paritesinde bir iyileşme görüyoruz. Daha iyiye de gidebilir. Ümidimiz bu yönde. Rusya’da 2015 için bir daralma olacağı kesin. Benim şahsi fikrim Rusya’da yüzde 10 düşüş olacak. Pazar son dakika satışları ile kendisini biraz toparlayacaktır. Yüzde 10 kayıp 450 bin pax demektir. Bu da 400 milyon dolara tekabül eder. Yüzde 20’de gelir eksilmemiz olacak. Bu da 1 milyar 200 milyon dolar gibi bir kayıp olacak. Bunun çarpan etkisi var. 54 sektör turizmden fayda sağlıyor. Buradaki etkisi ile kayıp 4 milyar doları bulabilir. Desteklerle ilgili bir faaliyetin olmadığını biliyorum.

Avrupa pazarında artış var. Sonuç olarak bu artış yüzde 5 civarında olacaktır. Kendi grubumuz adına yüzde 50 Avrupa’da artış yakaladık. Avrupa’daki artış beklentisi yüzde 10’a da çıkabilir. İmaj bizim için çok belirleyici. İmajımızın son durumu yüzde 5’lik artışı aşagı ya da yukarıya çıkartabilir. Bence Avrupa’daki durum Rusya’dan daha hassas. İran’da bu sene düşüş var. Nevruz’da istediğimiz sayıları yakalayamadık. İran ile ülkemiz arasında uçak sorunu var. Bu sorun çözülürse bu pazardan istediğimiz rakamları alabiliriz.”

ATAV Başkanı Nizamettin Şen
“İmaj, tanıtımda ve pazarlamada en büyük donedir. Bugün bir marka ve imaj yaratmak olmazsa olmazdır. Marka için güven çok önemlidir. Bizim senelerdir telaffuz ettiğimiz gibi turizm barış ve güven ortamında olur. 2015 yılına kadar Türkiye için olumlu bir imaj vardı. İstikrar, güven ve atılım ülkesiydik. Kongreler imajın dışa vurumudur. Batıdaki kaybın nedeni imajdan kaynaklanıyor. Buradaki imajımızın sorgulanması gerekiyor. Ürünümüzün kalitesi değişmedi aksine arttı. Bizim siyasi olarak ortaya çıkan bir takım yanlış imajımızı orada çok hızlı bir şekilde algılanıyor. İletişim dünyasındaki kayıplar dalga tesiri yapıyor. Siyasiler bu konunun sebebidir. Dışarıdaki temaslarımızda insanlara bizim misafirperverliğimizi ve aydın kültürümüzün olduğunu iyi anlatmalıyız. Turizm ancak ve ancak güven ve barış ortamında yapılabilir. Bu bakış açısı ile birlikte yapmamız gerekenler vardır.”

SunExpress Satış ve Pazarlama Müdürü Emre Bahtoğlu
“SunExpress olarak 2014 yılında 1 milyar dolar gelir elde ettik. 2014 yılında geçen seneye göre yüzde 15 gelir artışı yakaladık. 70’ten fazla büyük tur operatörü ile çalışıyoruz. Son üç senedir uçak sayımızı arttırıp çoğaltabiliyoruz. 2014 yılında Avrupa pazarında yeni ürünler sunduk. Tek bir ürün değil de değişebilen bir ürün istediler. Bu konuda çalışmalar yaparak misafirlere daha rahat bir yolculuk sunmaya başladık. 2015 yılını ilk çeyreğinde performansımız çok olumlu. Yılın ilk üç ayında Antalya’da yüzde 11, İzmir’de yüzde 1, Anadolu’da ise yüzde 53’lük bir kapasite artışı yakaladık. Bu yaz Antalya’da yüzde 91 doluluk oranı ile yüzde 16’lık bir kapasite artışı ile hizmet vereceğiz. Biz 2015 yılına olumlu bakıyoruz.”

Anex Tour Yönetim Kurulu Başkanı Neşet Koçkar
“Gerekten zor bir yıla doğru gidiyoruz. 2014 Eylül ayında durum kendini belli etmişti. Bilgi destekli kararlar vermediğimiz için bazı şeyleri görmemeyi tercih ediyoruz. 2014 yılının Eylül ayı gerçek değil. Eylül ayındaki neden, kendi yanlış politikamızdır. Herkes Ruble’ye takmış durumda. Ruble son 10 gündür düşüyor ama satışlar da düşüyor. Normalde ‘Ruble düşer satışlar artar’ diye inanan arkadaşlar yanılıyor. 1 yıl önce orta düzey bir idareci 90 bin ruble maaş alıyordu. Bu kişi ayda 10 bin ruble tatil parası ayırıyordu. Ama şimdi bu adam 100 bin rubleye geçinemez oldu. Ruble’nin düşmesi tek neden değil. İşsizlik, politik nedenler vb çok fazla neden var. Erken rezervasyonlar yüzde 50 geride. Son dakika dedik ama o dakikalar da geldi. Durum ortada. Rusya için yüzde 10 çok iyimser bir küçülme oranıdır. 9 gece tatil yapan daha az tatil yapacak.

Rusya olmasaydı Antalya ve Türkiye’nin bir çok yerinde bu turizm olmazdı. Almanya son 10 yılda yüzde 17 büyüdü. Rusya pazarı yüzde 303 büyüdü. Bu pazar olmasaydı Antalya’nın yüzü olan markalar olmazdı. Belek olmazdı, Kundu bataklık olmaya devam ederdi. Rusya’ya çok şey borçluyuz. Rusya’yı kaybedersek Antalya oyunu kaybeder. Biz maalesef Rusya’ya yıllarca cepte muamelesi yaptık. Ama oradaki operatörler de yoruldu. Dolayısı ile bu alışkanlığı kaybetmemiz gerekiyor. Bu sene ucuz vermek zorundayız. Soçi ve Kırım Antalya’ya rakip olamaz. Soçi ve Kırım’ı çok ciddiye almıyoruz. İklimi para ile değiştiremezsiniz.”

NBK Touristic Genel Müdürü Recep Yavuz
“Antalya’ya gelen turist yaz dönemine sıkıştı. Kış aylarında bölgemiz terk ediliyor. Oteller kapanıyor. Birçok kişi çalışma imkanının kısıtlı olduğunu görüyor. Turizm koltuk değnekleri ile ilerliyor. 2014 yılında 12 milyon turist geldi. 2006’ya göre yüzde 100 arttı. Bu böyle devam ederse bir gün patlayacak. Antalya’da inanılmaz bir iklim var aslına bakarsanız. Benim için turizmin birinci sorunu istihdamdır. Ören yerleri ziyaretinde 7 yıl geriye gittik. Başaran Ulusoy, Ajda Pekkan’ın yarısı kadar bizi dinleseydi keşke. Sektör ile bir araya gelip kış aylarında neler yapabilirizi konuşmalıyız. Ören yeri uygulamasını daha sağlıklı yapmalıyız.”