Oteller, personel konusunda çıkmazda

Tourism Today – Tuncay Sevin
2018 turizm sezonunu değerlendirip 2019 beklentilerini açıklayan Gezgin, otellerin yaşadığı personel sıkıntısına da dikkat çekti.

“Sevindirici gelişmeler var”
İlk olarak 2018 turizm sezonunu değerlendiren Ufuk Gezgin, 2018’un sürprizlerle geçtiğini söyledi. 2018 yılında 2017’ye göre turist sayısında ciddi bir artış yaşandığını belirten Gezgin, “Erken seçim kararı beklemediğimiz ve dengeleri değiştiren bir konuydu. Onun da üstesinde gelmeyi başardık. Sonrasında dövizdeki dalgalanma sektöre damga vurdu. Bu durumdan olumlu etkilendiğimiz düşünülse de olumsuz etkilerini de görüyoruz. Çünkü maliyetlerimiz belirli alanda ve ölçüde arttı. Toplama bakarsak sevindirici gelişmeler var. Rusya’nın önemli oyuncu olarak geri dönmesi, Avrupa’nın toparlanma aşamasına girmesi. Özellikle son iki ayda çok olumlu sinyaller alıyoruz, İngiltere pazarı Antalya’yı tekrar tercih etmeyi başladı. Orta Avrupa ve Doğu Avrupa gelişiyor. Romanya da ciddi artış var ve Polonya ise çok önemli oyuncu olmaya aday. Ela Quality olarak, bu gelişmelerin yanı sıra, gelecek vadeden pazarlarda yatırımlarımızı artırdık.

“Batılı tur operatörlerinin iştahı arttı”
2019 ile ilgili umutlu konuşan Ufuk Gezgin, Türkiye algısındaki değişime dikkat çekti. Gezgin şöyle konuştu: “Herkes 2014 yılını baz alıyor ve özlemle anıyor. Ama o günün şartları çok farklıydı. O dönemde Arap baharı vardı ve bütün rakip ülkelerimiz oyun dışı kalmıştı. Ruble’de devalüasyon olmamıştı. Bu nedenle Rusya halkının da alım gücü çok daha yüksekti. Şimdi 2014’ün sayılarına bakarken bunları göz ardı edemeyiz. O günden bugüne yatak arzında da çok ciddi artışlar oldu. Bu da bizi fiyat rekabetine götürdü. Biz bölge olarak belli standartlarda taviz vermedik. Havalimanı verilerine göre Antalya’ya gelen turist artışındaki oranları da aynı oranda yaşamıyoruz. Misafirler sayısı artıyor ama bu misafir homojen bir şekilde tüm bölgelere dağılıyor.

Turizmin iki tane temel önemsediği koşul var: birincisi ülkedeki güvenlik ve bunu sağladık. Türkiye’de güvenlik endişesi yok artık. İkincisi ise politika, onu da çok iyi yönettiğimizi düşünüyorum. Bu nedenle, Türkiye algısı olumsuzdan olumluya dönmeye başladı ki bunu da rezervasyonlarda görüyoruz. Özellikle batılı tur operatörlerinin iştahı arttı. Bu eğilim bizi gelecek için umutlandırıyor. 2019 yılında mevcut koşullar devam ederse Avrupa ve Rusya’da büyümeye devam ederiz diye düşünüyorum.”

“Personel konusunda çıkmazdayız”
Ufuk Gezgin, turizm sektörünün kanayan yarası olan personel sıkıntısına da değindi. 2015 ve 2016 yılında yaşanın krizin turizme çok büyük darbe vurduğunu ifade eden Gezgin, krizin ilk olarak istihdama darbe vurduğunu söyledi. Gezgin, “2017’de turizmin toparlanmaya başlamasına rağmen personel tercihini turizm sektöründen yana kullanmadı ve başka sektörlere kaydı. Bunun sonucu olarak, bizim şu anda en çok şikayet ettiğimiz ekstracı firmaları doğdu. Bu firmalar, bir otelde sabit çalışmak istemeyen 3-4 gün çalışarak yevmiyesini alıp giden gençlerin tercihi haline geldi. Biz hala yaz aylarında boş kadrolarımızı doldurmakta zorlanıyoruz. Arz talebi karşılamıyor ve dolayısı ile ekstra personelle yöneliyoruz. Bunun da birçok dezavantajı var. Aidiyet duygusu yok, üç gün bir otelde çalışıyor beğenmiyor, başka otele geçiyor. Aidiyet duygusu olmayınca oteller istediği hizmeti de veremiyor. Bu durum da bizi yurt dışı kaynaklarında arayışına itti ve otel olarak bu sene yurt dışından 100’e yakın personel getirdik. Bunun da şöyle bir sonucu oldu, yurt dışından gelen yabancı çalışanlar turizme çok uygun yapılarda değil. Türkler gibi doğuştan misafirperver olmuyorlar.

“AVM’ler en büyük rakibimiz oldu”
İstihdam konusundaki açıklamalarına devam eden Gezgin, farklı bir noktaya parmak bastı. “Oteller arasında, istihdam rekabeti yaşanıyormuş gibi bir algı var” diye konuşan Gezgin: “Ama otellerin artık yeni rakipleri var. AVM’ler bizim en büyük rakibimiz oldu. Bir AVM ortalama 3 bin kişiye istihdam yaratıyor. AVM’lerde otopark görevlisinden temizlikçisine, mağaza çalışanından restaurantlara kadar birçok alan var. AVM’lerin bulunduğu yerler şehir merkezlerinde. İşe gidip gelme sıkıntısı da yaşamıyorlar. Tabi bununla birlikte Antalya’da sayısı artan kafe, restaurant gibi hizmet sektöründe birçok alan açıldı. Bu işyerleri otellerden çalışanları almaya başladı. Bu durum istihdam sıkıntımızı daha da körüklüyor” dedi.

“12 ay iş imkanı tanınmalı”
Otellerin yaşadığı personel sıkıntısının çözülebileceğini ifade eden Ufuk Gezgin, özel sektörle devletin birlikte hareket etmesi gerektiğini belirtti. Bu sorunun çözümünü sadece devlete ya da sadece yatırımcıya yüklemenin doğru olmayacağını söyleyen Gezgin, “Öncelikle sektörümüz 12 ay iş imkanı sunabilmeli. Yatırımcıların burada personel konusunda 12 ay planlama yapması gerekiyor. Devlet de bazı vergi muafiyetleri veya destekler uygulamalı. Kriz döneminde devlet bunu uyguladı.

“Turizm sektörü özendirilmeli”
Ufuk Gezgin personel sıkıntısının çözümü hakkında açıklamalarına şöyle devam etti: “ABD ve Avrupa bu işi nasıl çözüyor bakmak lazım. Öncelikle meslekleri özendirmek lazım. Ülkemizde turizm sektöründe çalışmak toplumda değer gören bir iş olarak algılanmıyor. Gençlerimiz, turizmi özendirecek, bu sektöre çekecek, yaptığı işi de toplum tarafından saygı gösterilir hale getirirsek turizmde çalışacaktır. Devlet bu sektöre olan ilgiyi artıracak özendirici faaliyetlere girmeli, teşvikler sunarak yatırımcının istihdam sağlaması için hareket etmeli. Yatırımcı da gelen insanlara kariyer planı sunarak geleceğe yürümeli. Bu üç unsur olursa sorunlar çözülür diye düşünüyorum.”