Bir kentin lezzeti, bir festivalin hikâyesi: Leziz Akhisar Festivali
Ülkemizde zeytin ve zeytinyağı üretiminin en önemli merkezlerinden biri olarak bilinen Akhisar’ın mutfak kültürü; Thyateira kökenleri, Osmanlı İmparatorluğu mirası ve 20. yüzyılın başlarında Balkan göçmenlerinin getirdiği geleneklerle şekillenmiş ve gelişim göstermiş.
İlçenin İstanbul-İzmir kara yolu üzerinde uzun yıllar boyunca tatilcilerin uğrak noktası olması sebebiyle de yerel lezzetlerin bilinirliliği hızlanmıştır. Ancak son yıllarda gastronomi turizmine yapılan yatırımlar ve tanıtımlar sayesinde Akhisar artık uğrak noktası olmaktan ziyade yemek için gidilen bir destinasyon haline geldi.
‘Akhisar yol üstü değil yolun kendisi’ başlıklı yazımda temelleri yeni atılmaya başlanmış, sağlam bir zemine oturtulmaya çalışılan bir süreçten bahsetmiştim. Kentin gastronomi turizmini geliştirmeyi ve yerel lezzetleriyle tanınırlığını artırmayı hedefleyen çalışmalar devam ettirildi. Tüm hazırlıklıların tamamlanmasıyla bu sürecin sonunda ‘Leziz Akhisar Festivali’ doğdu.
Geçtiğimiz yıl ilki düzenlenen festivalin yerel yönetimin emeği, Akhisar halkının desteği ve katılımcıların ilgi ve beğenisiyle bu yıl üstüne koyarak devam eden bir başarıya ulaştığını söyleyebilirim. Bu noktada, festivalin yalnızca gerçekleştiği günlerde ortaya koyduğu tabloya değil, öncesinde yürütülen hazırlık sürecine de değinmek istiyorum.
Festival tarihlerinin netleşmesiyle birlikte tanıtım çalışmaları da hız kazandı. Etkinliğin farklı çevrelere ulaşması ve daha geniş kitleler tarafından duyulması için yürütülen çalışmalar, festival öncesindeki hareketliliğin önemli bir parçasını oluşturduğu kanısındayım.
Festival günlerinde alanda gözlemlediğim yoğun katılım ve canlı atmosfer ise bu hazırlık sürecinin yanı sıra Akhisar halkının etkinliğe gösterdiği ilginin ve sahiplenmenin de bir göstergesi.
Gelelim Akhisar’ın lezzetlerini keşfedeceğimiz festivale…
Festival alanına adım attığımızda, farklı lezzetlerin ve buluşmaların bir araya geldiği canlı bir atmosfer bizi karşıladı. Kurulan stantlar, ziyaretçilere Akhisar’ın yerel ürünlerini ve mutfak kültürünü yakından tanıma fırsatı sunuyordu. Özellikle Akhisar Belediyesi Leziz Akhisar standında, belediyeye ait zeytin ağaçlarından elde edilen coğrafi işaretli zeytin ve zeytinyağlarına yer verilmesi, kentin gastronomik kimliğinin tanıtılması açısından dikkat çekiciydi.
El emeği ürünlerin ve hediyelik eşyaların sergilendiği stantlar da festival alanının çeşitliliğini artırmış. Köfte, katmer, kokoreç, çorba, tatlı stantlarının sayısında artış olmasına rağmen yoğunluk dikkat çekiciydi. Bu yıl üç güne yayılan festival programı, etkinliğin bir önceki yıla kıyasla daha geniş bir zaman diliminde ziyaretçilerle buluşmasına olanak sağladı. Yağmurlu havada katılım sağlamamıza rağmen festival alanındaki hareketliliğin, enerjinin ve coşkunun korunması, etkinliğe gösterilen ilginin de bir göstergesiydi.
Festivalin sunduğu deneyim, stantlarda sergilenen lezzetlerle sınırlı değildi. Sahne programları, şeflerin ve sektör temsilcilerinin konuşmaları, sahne performansları ve etkinlik alanında gerçekleştirilen atölyeler de festivalin farklı ilgi alanlarına hitap eden yönlerinden bazıları idi. Gastronomiyi yalnızca tadım üzerinden değil, bilgi paylaşımı, uygulama ve farklı deneyimler aracılığıyla da ele alan bu etkinlikler, festival programına ayrıca bir çeşitlilik kazandırmış.
Festival alanındaki bu hareketlilik ve çeşitlilik kadar, organizasyonun perde arkasında yürütülen hazırlıklar ve ilk festival deneyimlerinden çıkarılan derslerde bence üzerinde durulması gereken noktalardan. Genelde ilk kez düzenlenen organizasyonlarda öngörülemeyen bazı aksaklıkların yaşanması kaçınılmazdır.
Leziz Akhisar Festivali’nin ilk yılında da benzer sorunlarla karşılaşılmıştı. Örneğin, festival alanının yalnızca bir bölümünün kullanılması, stantların önünde uzun kuyrukların oluşmasına neden olmuştu. Bunun yanı sıra kredi kartıyla ödeme yapılamaması ve birçok festivalde karşılaştığımız tuvalet sorunları da katılımcıların deneyimini etkileyen aksaklıklardandı.
“İlk seferin günahı olmaz” derler. Ancak sonrasında katıldığım pek çok organizasyonda, ilk deneyimde karşılaşılan sorunların giderilmesine yönelik yeterli adımların atılmadığına, benzer aksaklıkların sonraki etkinliklerde de devam ettiğine tanıklık ettim. Akhisar’da ise dikkatimi çeken, ilk festivalde yaşanan sorunların göz ardı edilmek yerine değerlendirilmesi ve ikinci organizasyonda bunların giderilmesine yönelik iyileştirmeler yapılmasıydı.
İlk festivalde yaşanan sorunların belirlenerek bunlara yönelik çözümler geliştirilmesi, organizasyonun gelişimi açısından önemli bir adım olmuş. Bana göre bir etkinliğin başarısı yalnızca gerçekleştiği günün koşullarıyla değil, önceki deneyimlerden ne ölçüde yararlanıldığıyla da ilişkili. Leziz Akhisar Festivali’nin ikinci yılında gözlemlediğim bu tutum, festival yönetiminin yalnızca etkinlik günlerini planlamakla sınırlı kalmadığını; deneyimlerden öğrenmeyi, eksikleri gidermeyi ve süreci sürekli geliştirmeyi de kapsadığını göstermiş oldu.
Sizce festival nasıl geçti, daha iyi nasıl yapılabilir?
Festival sonrası katılımcılara yöneltilen soru bence bu olmalı. Bir festivalinkatılımcılarınıyalnızcaağırlayandeğil,onlarındeneyimlerinidinleyerekkendinigeliştirmeyeçalışanbiretkinlikolması gerektiğini düşünüyorum. Özellikle bu konuda dikkatimi çeken festival sonrasında katılımcılara sunulan bir anket formunun paylaşılmasıydı. Değinmeden geçmek istemedim çünkü organizasyonun değerlendirilmesi açısından belki de en önemli detay. Stantlarda sunulan ürünlerin yeterliliği, festivalin genel başarısı ve sahne gösterileri ile etkinlik programının yeterliliği gibi konuların yanı sıra, katılımcılardan festivalin geliştirilmesine yönelik önerilerini paylaşmaları da isteniyordu. Bu tür geri bildirimler, bir organizasyonun yalnızca mevcut durumunu değerlendirmekle kalmayıp gelecek yıllara ilişkin planlamasına da önemli katkı sağlar.
Peki ziyaretçi olarak bana yöneltilen soruya cevabım ne...
Benim açımdan güzel geçen bir festival deneyimlediğimi söyleyebilir. Bu noktadaki önerim ise gastronomi akademisinin ve öğrencilerin festival sürecine daha fazla dâhil edilmesi olabilir. Gastronomi alanında çalışan akademisyenlerin bilgi ve deneyimlerini paylaşabilecek paydaşlar olarak da etkinlikte yer alması, festivalin içeriğini zenginleştirebilir. Özellikle sahne programlarında gastronomi kültürü, yerel mutfak mirası, sürdürülebilirlik ve yöresel ürünlerin geleceği gibi konuların ele alınması; sektör temsilcileri, akademisyenler ve öğrenciler arasında bilgi paylaşımına alan açabilir. Böylece festival, lezzetlerin tanıtıldığı bir etkinlik olmanın ötesine geçerek kentin gastronomik birikimini farklı kesimlerle buluşturan bir platforma dönüşebilir.
Bir diğer önemli konu ise festivalin sürdürülebilirliği ve kontrollü büyümesi. Bir organizasyonun başarısı, yalnızca her yıl daha fazla ziyaretçiye ulaşmasıyla ölçülmemeli. Özellikle yerel ürünler ve kültürel değerler etrafında şekillenen festivallerde ziyaretçi yoğunluğunun bölgenin taşıma kapasitesiyle uyumlu olması, yerel halkın yaşamının olumsuz etkilenmemesi ve tanıtılan değerlerin korunması da gözetilmeli. Farklı destinasyonlarda zaman zaman gündeme gelen aşırı ziyaretçi yoğunluğu, yerel halkın rahatsızlığı ve doğal kaynaklar üzerindeki baskı gibi sorunlar, büyümenin planlı yönetilmesinin önemini ortaya koyuyor. Leziz Akhisar Festivali'nin de ilerleyen yıllarda gelişimini sürdürürken Akhisar'ın yerel değerlerini koruyan, kent sakinlerinin sahiplenmesini destekleyen ve ziyaretçi deneyimini gözeten sürdürülebilir bir anlayışla ilerlemesi önemli.
Bir kentin kendi lezzetlerini, kültürel birikimini ve yerel değerlerini ön plana çıkaran; iyi düşünülen ve özenle organize edilen festivalleri görmek sevindirici. Asıl başarı ise bu ilgiyi her yıl biraz daha büyütürken kentin değerlerini koruyabilmek ve festivalin yerel halkla birlikte gelişmesini sağlayabilmek. Dilerim Leziz Akhisar Festivali, Akhisar’ın lezzetlerini daha geniş kitlelerle buluştururken kendi kimliğini koruyarak uzun yıllar devam eden bir geleneğe dönüşür.
Merve Aksoy
25.10.2026
